Proces kampcommandant

DEN HAAG, 7 JAN. Bij het VN-tribunaal voor oorlogsmisdaden in voormalig Joegoslavië is gisteren het proces begonnen tegen de Bosnische Kroaat Zlatko Alekvski. Als commandant van het gevangenkamp Kaonik in de Laa-vallei in Midden-Bosnië in 1993, zou hij verantwoordelijk zijn geweest voor de moord op en mishandeling van tientallen Bosnische moslims.

Hij zou zich daarbij schuldig hebben gemaakt aan oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. Alekvski, een 37-jarige socioloog, heeft de beschuldigingen tegengesproken. Hij werd in april vorig jaar als eerste van een reeks Bosnische Kroaten door Kroatië aan het tribunaal uitgeleverd.

Volgens de aanklager van het tribunaal is de verdachte “individueel en als leider” verantwoordelijk voor het “onmenselijk leed dat de moslimgevangenen is aangedaan”. De gevangenen werden geslagen, in een aantal gevallen tot de dood erop volgde. Verder werden zij ingezet voor het graven van loopgraven en gebruikt als menselijk schild bij aanvallen. Volgens de aanklager speelde Alekvski een “kleine maar veelbetekenende rol”. Een grotere rol in het gebied zou de Bosnische Kroaat Vlatko KupreiEÉc hebben gespeeld, die onlangs door Nederlandse militairen in Bosnië werd gearresteerd. KupreiEÉc wordt verantwoordelijk geacht voor de moord op tenminste 100 moslims.

De verdediging van Alekvski zei te zullen bewijzen dat de verdachte niet op de plek van de misdaad was en voor een ander wordt aangezien. De advocaat, de Kroaat Goran MikuliEÉc, beklaagde zich tegenover de rechters over Nederland, dat volgens hem de universele regel schendt dat een verdachte te allen tijde het fundamentele recht heeft om met zijn advocaat te overleggen. Hij eiste daarom dat Alekvski voorlopig worden vrijgelaten uit de gevangenis van Scheveningen, temeer omdat hij lijdt aan een “gevangenis-syndroom”.

De gedetineerden van het VN-hof zitten in een speciale eenheid van de strafgevangenis. De Nederlandse cellen staan in een ring rond de VN-cellen. Volgens MikuliEÉc krijgt hij na vijf uur 's middags geen toegang meer tot de VN-cellen, terwijl een zittingsdag van het proces meestal tot half zes 's middags duurt. 's Ochtends is volgens hem geen toegang mogelijk voor acht uur, terwijl de verdachte dan al wordt klaargemaakt voor het vervoer naar het gerechtsgebouw in Den Haag, zo'n vijf tot tien minuten rijden van de Scheveningse gevangenis.

De aanklager noemde de verwijten van MikuliEÉc aan Nederland een “zeer ernstige stap” en een “verrassing”. Hij zei enige tijd nodig te hebben om te reageren. De drie rechters, voorgezeten door de Portugees Almiro Simoes Rodrigues, hebben het verzoek om voorlopige vrijlating in overweging genomen. (Reuter, AFP)