Baan voorziet Shalom Valley in Israel

KFAR SABA, 7 JAN. Het snel groeiende Nederlandse softwarebedrijf Baan heeft zich vorige maand gevoegd bij een aantal andere grote Nederlandse ondernemers die zich, sinds in 1993 het vredesproces in het Midden-Oosten begon, definitief in Israel hebben gevestigd. Twee jaar geleden kocht Baan de Israelische softwareonderneming BAIN. In december vorig jaar werd in Kfar Saba, een stadje nabij Tel Aviv, het kantoor in gebruik genomen dat Baan voor zijn nieuwe onderneming in Israel heeft laten bouwen.

Baan heeft 25 miljoen dollar betaald voor een belang van negentig procent in BAIN. Bovendien heeft Baan ook een belang genomen in het softwarebedrijf Top Tier in de stad Raanana. In een interview met het blad Globes heeft directeur Jan Baan gezegd dat hij met de Israelische regering overeenstemming heeft bereikt over de mogelijkheid de investeringen van Baan in Israel in de toekomst op te voeren naar 75 miljoen dollar.

Enkele maanden geleden sprak Baan daar persoonlijk met premier Netanyahu over, en vorige maand repte Baan van het stichten van een hightech Shalom Valley in Israel. Die zou na Silicon Valley in Californië de belangrijkste hightech motor ter wereld kunnen worden. Baan ziet grote mogelijkheden in Israel voor een nieuw Silicon Valley. Hij acht de infrastructuur en technische ontwikkeling in Israel daarvoor ruim voldoende. Heineken en Unilever hebben van de grote Nederlandse ondernemingen die naar Israel zijn gekomen het spits afgebeten. Israelische diplomaten hopen ook Philips over de streep te kunnen trekken. De Philips-top heeft Israel bezocht en de indruk gewekt ervan te overtuigd te zijn dat er ook voor deze Nederlandse onderneming op de Israelische markt kansen zijn. Philips-producten werden ten tijde van de Arabische boycot, voor het vredesproces begon, onder een andere naam in Israel verkocht.

Bovendien zou volgens Nederlandse en Israelische bronnen een van de toonaangevende Nederlandse banken belangstelling hebben om zich als eerste buitenlandse bank te vestigen in Israel, onder meer met het oog op een aantal belangrijke economische regionale ontwikkelingen in het land. Volgens Nederlandse gegevens hebben zich in enkele jaren al dertig Nederlandse bedrijven in Israel gevestigd of ze zijn joint-ventures aangegaan met Israelische firma's, vooral in de hightechsector. In Nederland zijn ongeveer zestig Israelische firma's actief die van daaruit de Europese markt bestrijken.

Nederlandse ondernemers hebben lang, volgens sommigen te lang, een afwachtende houding aangenomen ten opzichte van Israel toen het vredesproces onder de premiers Yitschak Rabin en Shimon Peres bloeide. Grote Amerikaanse, Japanse, Duitse en Italiaanse ondernemingen waren toen al druk bezig Israel af te stropen, op zoek naar geschikte kandidaten voor overnames of vorming van gezamelijke ondernemingen. Volgens een Nederlandse bron is het “nu al zaak er snel bij te zijn” omdat het afromen van de “kansen” snel gaat.

Nederland is een van de belangrijkste donorlanden voor de Palestijnen. Daarnaast stimuleert het commerciële en universitaire contacten tussen Israel, Jordanië, Egypte en de Palestijnen om de labiele vrede een bredere economische basis te geven. Het zogeheten Porter-project, een door Nederland gefinancierd initiatief, beoogt de productiviteit te bevorderen in de landen die betrokken zijn bij het vredesproces. Aan het hoofd van dit in 1996 gelanceerde project staat de Amerikaanse professor Michael Porter van de Harvard Business School. Eerder vorig jaar werd in het kader van dit project een internationale conferentie in Tel Aviv gehouden, die ook werd bijgewoond door premier Benjamin Netanyahu.

Jan Baan, directeur van het gelijknamige softwarebedrijf, toonde zich bij de ingebruikneming van het gloednieuwe gebouw waarin het overgenomen Israelische softwarebedrijf BAIN wordt ondergebracht, enthousiast voor de ideeën die achter het Porter-project staan. Baans visie is het nijpend tekort aan duizenden werknemers in de Israelische hightechsector aan te vullen met goed opgeleide doch aanzienlijk goedkoper hightech-personeel uit de regio. Naar zijn zeggen hebben zijn softwarevestigingen in India hem daardoor een relatief voordeel gegeven op Amerikaanse concurrenten. Zo profiteert Baan in India ook van goed opgeleide programmeurs die veel goedkoper werken dan Amerikaans personeel. Volgens hetzelfde principe zal zijn Israelische onderneming opdrachten kunnen verstrekken aan programmeurs in Egypte.

Het groeiende kapitaalverkeer tussen Israel en Nederland komt ook tot uitdrukking in de toenemende wederzijdse handel. Het handelsvolume tussen beide landen is volgens Israelische gegevens in drie jaar tot 1997 verdubbeld tot bijna vier miljard gulden. Volgens Nederlandse statistieken lag dit cijfer in 1996 bijna een miljard gulden lager. De handelsbalans was dat jaar vrijwel in evenwicht. Israel is volgens Israelische en Nederlandse gegevens, olie niet meegerekend, voor Nederland de belangrijkste handelspartner in het Midden-Oosten geworden.

Dat is een afspiegeling van de stormachtige expansie van de Israelische economie in de 'vette' jaren van 1990 tot 1995. In die jaren groeide de Israelische economie met 40 procent terwijl investeringen 23 procent van het bruto binnenlands product uitmaakten.

Twee jaar geleden tekenden premier Wim Kok en premier Shimon Peres een document dat de weg opende voor belangrijke bijdragen door Nederlandse industrieën aan verbetering van de ver achtergebleven Israelische infrastructuur. Nederland zou een rol kunnen spelen bij de aanleg van een beter spoorwegnet, een ondergrondse in Tel Aviv en kunstmatige eilanden voor de kust van Tel Aviv. Daar is weinig van terechtgekomen, met uitzondering van een studie naar de aanleg van een tramlijn in Beersheba, waar in de volgende eeuw een miljoen mensen zouden moeten wonen. Over een jaar zou NRA, de Netherlands Rail Association (een consortium van Nederlandse bedrijven, gevormd door de NS) met de aanleg kunnen beginnen. Volgens Nederlandse diplomaten zou dat tot soortgelijke initiatieven kunnen leiden, gezien de grote verkeersproblemen in en rond Israels grote steden.