Werklozen in Frankrijk halen regering-Jospin in

In heel Frankrijk demonstreren werklozen tegen de regering-Jospin. Geld voor weer nieuwe stagebanen is niet voldoende om 3,1 miljoen werklozen tevreden te stellen.

PARIJS, 6 JAN. In Perpignan zijn vanmorgen demonstrerende werklozen door de Franse politie uit een arbeidsbureau geveegd. Het was een pijnlijk symbool van de ontredderende factor die de massawerkloosheid voor Frankrijks linkse coalitie begint te worden. De 3,1 miljoen werklozen beginnen de regering, die zij mede aan de macht brachten, in te halen.

Gisteren werd op straat een levensgrote afbeelding van Nicole Notat verbrand. De woede van de in heel Frankrijk demonstrerende werklozen laat weinig ruimte voor subtiliteiten. Notat is voorzitster van de grote vakcentrale CFDT en leidt als zodanig de organisatie die de werkloosheidskassen beheert. Zij is voorvechtster van overleg en samenwerking, met werkgevers en overheid. Dat brengt haar regelmatig in conflict wanneer delen van haar achterban de straat opgaan en eisen stellen die in geen enkel overleg gerealiseerd kunnen worden. De werklozen delen dit gebrek aan waardering voor haar matigende taal.

Het is geen toeval dat zowel de regering als de vakcentrale die het meest in de Rijnlandse traditie ijvert voor een sociale overlegeconomie dezer dagen te kijk staan. Banenplannen hebben een politieke functie, voor regering en oppositie, maar werklozen kijken er argwanend naar. Na een half jaar regering-Jospin zeggen de dolgedraaide langdurige werklozen: 'We willen geen fooi, we willen geen stagebaan, we willen werk, nu.' En dat is er nog steeds onvoldoende, ook al is de stijging van de werkloosheid tot stilstand gekomen en voorspelt de minister van Financiën dit jaar 3 procent economische groei.

Minister Martine Aubry, die solidariteit en werkgelegenheid in haar grote portfeuille heeft, werd gisteren in het noordelijke Arras uitgescholden voor onwetende, iemand die niets weet van het leed van werklozen. Terwijl zij als opklimmend bestuurder al jaren met haar stichting Agir (handelend optreden) in de moeizame voorsteden met werkloosheidspercentages tot 40 zoekt naar concreet werk waar reële behoefte aan bestaat.

Met haar banenplannen zet Aubry als bewindsvrouw die inspanningen voort. Zij is de motor achter het regeringsbeleid om alle bedrijven te dwingen tegen het jaar 2000 een kortere werkweek van 35 uur te hanteren. Doel: meer mensen aan het werk. De woedende werklozen, die vandaag nog steeds achttien arbeidsbureaus bezet houden en het lokale kantoor van onderminister Moscovici (Europese zaken) in het kiesdistrict Montbéliard hebben 'overgenomen', willen duizend gulden voor iedereen, als een soort dertiende maand. En werk, zonder erbij te kunnen zeggen waar het vandaan moet komen.

De door Lionel Jospin met grote precisie bewaakte regeringsdiscipline is opeens ver te zoeken. De communistische leider Robert Hue en zijn partijgenote Marie-Georges Buffet, die als minister gaat over jeugd- en sportzaken, hebben het werklozenfront gesteund als “een legitieme beweging”. Dominique Voynet, leidster van de Groenen en minister van Milieu heeft de bezettingsacties ook goedgekeurd: een linkse regering heeft nu eenmaal behoefte aan “sterke sociale bewegingen om herinnerd te worden aan haar verkiezingsbeloftes”.

Premier Jospin kan een beetje speelruimte laten aan zijn kleine coalitiepartners, maar zijn socialisten hebben als het op iedere stem aankomt geen meerderheid in het parlement. Als de druk van de hopeloosheid over 12,4 procent werkloosheid nog groter wordt, kunnen ook binnen zijn eigen groepering de meest linkse elementen uit de boot vallen. Voorlopig houdt de rechtse oppositie zich koest - de successen van de regeringen-Balladur en -Juppé met bestrijding van de werkloosheid waren niet van dien aard dat zij hoog van de toren kunnen blazen. Maar als de huidige malaise voortduurt, zullen Chiracs steuntroepen het centrale politieke slagveld van de werkloosheid weer betreden.

Binnen de vakbeweging woedt de strijd al hevig. Verschillende werklozencomités zouden sterk geïnspireerd zijn door de communistische vakcentrale CGT, die het niet kan verkroppen dat de werkloosheidskassen, na raadpleging van de georganiseerde werknemers, worden beheerd door Notats CFDT. De huidige acties zijn door haar bekritiseerd als 'manipulatie van de ellende' - zij bedoelde: door de CGT. Zo eenvoudig is de huidige golf van frustratie waarschijnlijk niet te verklaren. Massaal leven zonder werk went, ook zonder manipulatie, niet zo makkelijk. Honderden miljoenen voor weer nieuwe stagebanen helpen niet meer.