THE ECONOMIST

Sinds het begin van de Eerste Wereldoorlog is het aantal onafhankelijke landen gegroeid van 62 tot 193 vandaag de dag. Deze mondiale ontwikkeling vond plaats in een periode waarin veel landen meer gingen samenwerken wegens de voordelen van een zo groot mogelijke thuismarkt, zoals de Europese Unie.

Maar wat zijn eigenlijk de kosten en baten van deze schaalvergroting? En worden de voordelen niet kleiner naarmate het handelsverkeer vrijer wordt, terwijl de technologie de afstanden verkleint? Deze vragen komen aan de orde in het Britse weekblad The Economist, aan de hand van een rapport van het Nationale Bureau voor Economisch Onderzoek in Engeland. Grote landen met veel inwoners hebben meer politieke macht dan andere landen, maar dat is geen garantie voor welvaart. Van de tien landen met meer dan 100 miljoen inwoners zijn alleen de Verenigde Staten en Japan welvarend. Maar de economie van India bijvoorbeeld valt in het niet vergeleken bij die van Nederland.

Er zijn verschillende redenen waarom de economie van kleine landen als bijvoorbeeld IJsland en Singapore sneller kan groeien dan die van grotere landen. Een ervan is dat kleine landen gedwongen zijn om zich onafhankelijk op te stellen en het hoofd te bieden aan bedreigingen van buitenaf. Een andere reden is dat de nadelen van een geringe omvang kleiner worden naarmate handelsbarrières verdwijnen. Het blad wijst er op dat er maar weinig nieuwe landen zijn ontstaan in de periode van 1918 tot 1939, toen de handelsbarrières uitzonderlijk sterk waren. Nu deze verdwijnen, zijn de kleintjes in het voordeel omdat ze traditioneel veel handel bedrijven. Dat blijkt ook uit een recente studie van de Wereld Handels Organisatie waarbij 127 ontwikkelde en ontwikkelingslanden waren betrokken, schrijft het blad. Kleine landen hebben ook veel profijt van technologische ontwikkelingen waardoor overdracht van informatie sneller en goedkoper wordt. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de dichtheid van Internet-aansluitingen per land. Van de tien landen met het hoogste percentage Internet-aansluitingen zijn er zeven met een bevolking van minder dan 9 miljoen inwoners.

Volgens het rapport van het Nationaal Bureau voor Economisch Onderzoek zijn er ook aanwijzingen dat meer democratie leidt tot meer politieke afsplitsingen, zoals bijvoorbeeld gebeurde door het uiteenvallen van de Sovjet-Unie, waarbij 15 nieuwe landen ontstonden. Maar het staat ook vast dat kleine landen altijd aansluiting zullen zoeken bij grotere machtsblokken. Dat wordt bevestigd door een studie van de Wereldbank. Daaruit bleek dat het voor een klein land beter is aan te sluiten bij een groot handelsblok dan voor een groot land om deel te nemen aan een klein blok. Volgens het blad moeten grote landen een voorbeeld nemen aan grote ondernemingen als ABB, een Zweeds-Zwitserse multinational met een sterk decentrale structuur.

Het weekblad The Economist is verkrijgbaar in de kiosk. www.economist.com