Turkije: Koerden vluchten door EU

ANKARA, 5 JAN. Sympathie voor (Koerdische) terroristische activiteiten in sommige Europese landen is volgens Turkije de oorzaak van de stroom migranten, merendeels Turkse en Iraakse Koerden, die via smokkelorganisaties in Turkije naar Europa uitwijken. Dat blijkt uit een brief van de Turkse minister van Buitenlandse Zaken, Ismail Cem, aan zijn Italiaanse ambtgenoot, Lamberto Dini.

Volgens Cem wordt “door illegale migranten politiek asiel te verlenen de vluchtelingenstroom verder aangewakkerd”. Italië heeft in de afgelopen weken zeker 1.200 migranten opgenomen, merendeels Turkse en Iraakse Koerden. Rome stelt dat de Koerden worden vervolgd en daarom recht hebben op politiek asiel. Volgens Turkije gaat het om economische migranten. Volgens Cem exploiteren mensensmokkelaars de “begrijpelijke wens op een beter leven”. Het getuigt van weinig realiteitszin dit af te schilderen als een ,geromantiseerde mensenrechtenkwestie”, wat “de illegale migratie aanmoedigt en de smokkelaars rechtvaardiging voor hun daden verleent”.

Cems brief weerspiegelt de algemene gevoelens van irritatie in Turkije over de aantijgingen van enkele Europese landen dat vooral de militaire aanpak van de Koerdische kwestie bijdraagt aan de migratiestroom. Ankara ontkent dat de Koerden als groep worden onderdrukt. Sinds 1984 woedt een guerrilla-oorlog in het Koerdische Zuidoosten van Turkije tussen de Koerdische Arbeiders Partij (PKK) en het leger, waarbij zeker 27.000 doden zijn gevallen. De strijd heeft zich uitgebreid tot in Noord-Irak, waar de PKK het machtsvacuüm in deze de facto onhankelijke regio gebruikt om zich te organiseren. Ook de Turkse media onderstrepen dat, nu de PKK door het leger vrijwel is verslagen, zij er alle belang bij heeft Turkije in een kwaad daglicht te stellen. Turkije houdt de PKK mede-verantwoordelijk voor de mensensmokkel. Zo kan deze organisatie de aandacht van het Westen op de kwestie van de Koerden in Turkije vasthouden. In zijn brief aan Dini citeert Cem persberichten waarin de PKK verantwoordelijk wordt gehouden voor het smokkelen van zeker 90.000 Koerden in de afgelopen jaren naar Duitsland. Naast de handel in verdovende middelen is dat een van belangrijkste inkomstenbronnen van de PKK.

De boodschap van Cem is dat Turkije wil samenwerken om de migrantenstroom in te dammen, mits de Europese landen afzien van steun aan de Koerden en de PKK. Cems brief geeft echter geen antwoord op de vraag hoe het komt dat Turkije steeds meer als doorvoerhaven fungeert voor mensensmokkel naar Europa, niet alleen van Koerden, maar ook van migranten uit Pakistan en Bangladesh. De indruk bestaat dat Turkije nauwelijks inzicht heeft in de omvang van de problematiek en dat het niet in staat is de bergachtige grensstreek met Irak volledig af te grendelen, evenals de honderden kilometers lange zeekusten. Wel is de politie begonnen met een verscherpte controle op buitenlanders, in Istanbul maar ook in de kustplaatsen. Gisteravond werden in enkele wijken in Istanbul zeker 200 mensen, meerendeels Pakistani, Syriërs en Afghanen, opgepakt, en aan de westkust een groep Irakezen die per boot Turkije wilde verlaten. Ook worden 'verdachte reisorganisaties' onderzocht.