Hard oordeel verkiezingen Kenia blijft uit

Daniël arap Moi is vanochtend in Nairobi voor de vijfde keer beëdigd als president van Kenia. Om onrust te voorkomen, wil niemand zo ver gaan om de verkiezingen van vorige week als 'niet eerlijk en vrij' te bestempelen.

NAIROBI, 4 JAN. Waarnemers uit binnen- en buitenland bij de verkiezingen in Kenia konden hun oren en ogen afgelopen zaterdagavond nauwelijks geloven. En over de wangen van 'de verliezer', Betty Tett van de oppositionele Democratische partij(DP), rolden tranen. Uit het niets waren bij hertelling in het kiesdistrict Westlands van Nairobi plotseling 800 extra ingevulde stembiljetten opgedoken ten gunste van Fred Gumo van de regeringspartij Kanu, die alsnog tot winnaar werd verklaard. Aan deze miraculeuze overwinning was een bezoek van twee hoge geheim agenten aan de kiesfunctionaris van het betreffende stemlokaal vooraf gegaan.

Twee keer waren de stemmen al herteld in Westlands, het op twee na grootste kiesdistrict van het land. Bij de eerste telling won de Kanu-kandidaat met twee stemmen meer, de tweede telling gaf de DP-kandidaat ruim 500 stemmmen meer. De 800 extra stembiljetten bij de derde telling voor Kanu deed het aantal totaal uitgebrachte stemmen - een aantal waarover tussen alle partijen aanvankelijk overeenstemming bestond - plotseling beduidend stijgen. De DP-kandidaat eiste een nieuwe telling, een eis waarin de kieswet voorziet. Na het onderhoud met de twee geheim agenten bleek de kiesfunctionaris evenwel niet meer te vermurven. Na zijn weigering verliet de kiesfunctionaris in allerijl onder politiebegeleiding het stemlokaal naar onbekende bestemming. Zo behaalde de regeringspartij Kanu alsnog haar enige parlementszetel in de hoofdstad. DP-kandidaat Betty Tett nestelde zich in het stemlokaal en zij verbleef daar gisteravond nog steeds met haar aanhangers.

Samuel Kivuiti, hoofd van de nationale kiescommissie, reageerde gistermiddag op een persconferentie gelaten op de vloed van kritische vragen over de “openlijke fraude” bij het tellen in Westlands. “Ik kan er niets meer aan doen als de kiesfunctionaris in Westlands het resultaat eenmaal bekend heeft gemaakt”, zei hij. Maar als de voorzitter van de nationale kiescommissie niet een uitslag ongeldig kan verklaren, wie dan wel? “Er is niets dat ik kan doen, die bevoegdheid heb ik niet”, herhaalde Kivuiti. “De enige mogelijkheid is dat de betreffende kiesfunctionaris bij de volgende verkiezingen misschien geen baantje krijgt. Kandidaten die zich misdeeld voelen, kunnen naar de rechter stappen”.

Kivuiti verklaarde Daniël Toroitich arap Moi officieel tot winnaar bij de presidentsverkiezingen met ruim 40 procent van de stemmen, een kleine 10 procent méér dan Mwai Kibaki. Samen met Raila Odinga weigert Kibaki de uitslag te aanvaarden wegens vermeende fraude. Moi werd vanochtend in het Uhuru-park in Nairobi beëdigd voor een vijfde en laatste ambtstermijn.

De groep van Keniase waarnemers bij de verkiezingen concludeerde zaterdag dat de uitslag “over het algemeen de wens van de Keniase kiezers weergeeft”. Ze weigerde de verkiezingen echter als eerlijk en vrij te bestempelen. De groep stuurde ruim 29.000 waarnemers naar alle stembureaus in het land en volgde ook de aanloop tot de verkiezingen. Volgens de groep bestonden er geen gelijke kansen voor alle partijen, door de partijdigheid van het overheidsapparaat en de staatsmedia.

De nationale kiescommissie kon haar eigen regels geen kracht bijzetten en de organisatie van de verkiezingen was een puinhoop. Alle partijen maar vooral Kanu maakten zich schuldig aan intimidatie van kiezers vóór en tijdens de verkiezingen, aldus de groep.

De Keniase waarnemersgroep is opgezet door de katholieke en protestante kerken en een instituut voor democratische opvoeding. Volgens ingewijden wilde de groep aanvankelijk de verkiezingen niet eerlijk en vrij verklaren. De katholieke afgevaardigden voorkwamen dit, zij vreesden dat zo'n oordeel tot oproer op de straten zou kunnen leiden.

Niet bekend