Bos gedijt in rol van olympische favoriet

Jan Bos en Marianne Timmer prolongeerden in het weekeinde hun nationale sprinttitels. In Groningen hielden ze de concurrentie op respectabele afstand.

GRONINGEN, 5 JAN. Zelfverzekerd en zeer op zijn gemak maakt Jan Bos de dagen voorafgaand aan de Olympische Spelen vol. Nadat hij zich twee weken geleden bij de NK afstanden in Heerenveen had verzekerd van deelname op de 500 en de 1.000 meter in Nagano, werd hij gisteren zonder grote inspanning voor het tweede achtereenvolgende jaar Nederlands sprintkampioen. Twee keer won hij de 500 meter, eenmaal de 1.000 meter. Op het erepodium had hij in Groningen nummer twee Erben Wennemars en nummer drie Ids Postma naast zich.

Een jaar geleden zorgde Bos bij het NK sprint voor een spraakmakende omwenteling. Hij onttroonde toen Gerard van Velde, die in Nederland jarenlang op eenzame hoogte sprintte. Inmiddels is de 26-jarige Van Velde van de tweede plaats naar de zesde plaats getuimeld. Wie in januari 1997 met Bos sprak over zijn olympische ambities hoorde hem de naam Nagano wel noemen, maar Bos sprak vooral over Salt Lake City, de Amerikaanse stad die de Olympische Winterspelen van 2002 organiseert. “Toen had ik nog niet gedacht dat ik op de Spelen in Nagano zou rijden”, zei de 22-jarige Bos gistermiddag met verbazing over het tempo van zijn progressie. “Het is snel gegaan.”

Nu schikt duizend-meterspecialist Bos zich in zijn rol van favoriet voor een olympische medaille. Zonder blikken of blozen laat Bos weten dat hij zich daar zelfs gemakkelijk bij voelt. Met Nagano in het zicht lijkt spanning hem vreemd. Ook bij het NK sprint schaatste hij in twee dagen ontspannen naar de landstitel, naar eigen zeggen op negentig procent van zijn krachten.

Vooral gisteren in de laatste van de twee duizend meters reed Bos een “behoudende” race, omdat hij na drie afstanden (2 x 500 meter en 1 x 1.000 meter) een comfortabele voorsprong had opgebouwd. “Ik hoefde alleen maar overeind te blijven om het kampioenschap binnen te halen.” De angst om te vallen leverde strijd met de gedachte dat hij wel erg gemakkelijk over het Groningse ijs gleed. “Ik dacht: ik hoef er niet eens bij na te denken, het gaat eigenlijk vanzelf.” Een van zijn beste 1.000 meters ooit reed Bos zaterdag, toen hij met 1.12,88 minuut het baanrecord verbeterde.

Met Erben Wennemars en Jakko Jan Leeuwangh rijdt de onbetwiste sprintkampioen van Nederland over drie weken het WK sprint in Berlijn. In volgorde van importantie komt dat toernooi voor Bos op de tweede plaats, op ruime afstand van de Olympische Spelen.

Ids Postma kon gisteren weer lachen. Na de NK afstanden dreigde hij nog te stoppen met schaatsen, omdat hij door de schaatsbond (KNSB) niet was aangewezen voor de Europese Kampioenschappen allround. Volgend weekeinde wordt in Helsinki gestreden om de Europese titel en bij de mannen zal de titelhouder er niet bij zijn. Dat Postma gisteren in Groningen de NK sprint besloot met een zege op de 1.000 meter en als derde eindigde in het algemeen klassement, deed hem zichtbaar goed.

Moeizaam kwalificeerde hij zich twee weken geleden in Heerenveen voor de Olympische Spelen. Postma faalde op de 5.000 meter en ging op de 1.500 meter met de hakken over de sloot. Op de 1.000 meter ging het wat gemakkelijker. Tijdens zijn race op de vijf kilometer bij de NK afstanden nam hij gas terug toen duidelijk werd dat hij de winnende tijd van Rintje Ritsma niet meer kon benaderen.

Geen seconde kwam het in hem op dat hij op dat moment zijn kans op deelname aan de EK allround verspeelde, waar Nederland drie mannen aan de start mag brengen. In het fictieve klassement over de 1.500 en de 5.000 meter bleven Rintje Ritsma, Falko Zandstra en Jelmer Beulenkamp (Jong Oranje) hem in die volgorde voor. De KNSB had Postma in plaats van Beulenkamp kunnen aanwijzen voor het EK, maar deed dat niet. Het bleef bij twee startbewijzen voor Nagano.

Zijn teleurstelling verwoordde de doorgaans zo kalme en koele Postma in het dreigement dat hij net zo goed met schaatsen kon stoppen. Gistermiddag liet hij weten over zijn teleurstelling heen te zijn. 's Werelds beste allrounder was naar de Kardinge in Groningen gekomen om het plezier in het schaatsen terug te krijgen. En zowaar, dat lukte. “Het is niet zo erg dat ik het EK niet kan rijden”, zei Postma. “Voor mijn voorbereiding op de Spelen is het zelfs beter.” Bondscoach Henk Gemser zei bij het NK afstanden al dat het EK allround een onwelkome onderbreking op weg naar olympisch succes zou zijn. Postma is het daar nu mee eens, al sprak uit zijn woorden weinig overtuiging.

Voor de hand lag dat de bond Postma vanwege zijn derde plaats bij de NK sprint zou aanwijzen voor de WK sprint in Berlijn, op 24 en 25 januari. Maar ook dat evenement past net als het EK allround niet in zijn voorbereiding op de Olympische Spelen. Leeuwangh is de allrounder er dankbaar voor, omdat hij nu in plaats van de Fries naar Berlijn mag.

Vandaag is Postma met de kernploeg allround naar Inzell vertrokken. Over twee weken rijdt hij bij de wereldbekerwedstrijden in Innsbruck de 10.000 meter, ter voorbereiding op de WK allround in maart. Daarna komt hij nog even naar Nederland terug om zijn koffers te pakken voor de reis naar Japan. Zit Postma komend weekeinde tijdens de EK allround voor de televisie in Inzell om lijdzaam toe te zien wie hem gaat opvolgen als Europees kampioen? “Ik ga daar wel tv kijken, maar ik denk niet dat er in Inzell veel EK op de televisie te zien zal zijn.”