Kinderen ruilen sprookjesboek in voor beurspagina

Kinderen zijn verkleinde uitgaves van volwassenen, vonden ouders in de Middeleeuwen. Die opvatting lijkt ten dele teruggekeerd: alles wat de groten hebben, moet tegenwoordig ook beschikbaar zijn voor kleintjes. Scholiertjes hebben dus eigen krantenpagina's, internetsites, televisieprogramma's en problemenlijnen.

Ook op financieel terrein tellen kleine burgers helemaal mee. Een beetje scholier beschikt, net als z'n ouders, over een pinpas plus bankrekening. Z'n geldzaken beheert hij zelfs met enige visie. In Nederland wil dat meestal zeggen dat hij overtollige inkomsten uit zakgeld en bijbaantjes overboekt naar een spaarrekening.

Dat kan beter, meent een groeiende groep Noord-Amerikaanse scholieren. Net als volwassenen zijn ze gegrepen door de financiële mogelijkheden van beleggen. Eén op de tien elf- en twaalfjarige Amerikaantjes stapte al over van sparen naar aandelen en beleggingsfondsen. Oorzaak van de trend is het groeiende besef bij ouders dat elk kind op termijn zijn eigen pensioenvoorziening zal moeten gaan beheren. Opvoeden betekent daarom vanzelfsprekend ook financieel opvoeden. Bijkomend voordeel van kinderbeleggen is dat juist kleintjes hun geld over een zeer lange periode kunnen laten groeien. Een vijftienjarige scholier die elk jaar 500 gulden belegt en over een periode van 45 jaar gemiddeld 12 procent verdient, beschikt op z'n zestigste over een kapitaal van 680.000 gulden.

Zowel in de Verenigde Staten als in Canada kijkt niemand op van jeugdige beleggers. Integendeel. Kinderen kunnen kiezen uit een breed aanbod cursussen, internetsites en clubs op het gebied van beleggingen. Amerikaanse banken, beleggingsmaatschappijen, uitgevers en financieel adviseurs springen voortvarend in op de kinder-beleggingstrend. Neem het in 1994 opgerichte Stein Roe Young Investor Fund. Dit fonds steekt geld in voor kinderen herkenbare bedrijven zoals Nike, Mattel, Disney, Coca-Cola, Microsoft en kauwgomfabrikant Wrigley. De gemiddeld negen jaar oude beleggers mogen starten met een eerste inleg van 100 dollar. Kinderen die meedoen, krijgen een nieuwsbrief, beleggingsinformatie op hun eigen niveau plus een prospectus die leest als een stripverhaal. Vorig jaar boekte het nu 180 miljoen dollar grote fonds 39 procent rendement.

Maar ook diverse beursgenoteerde bedrijven kennen kindvriendelijke voorwaarden. William Wrigley bijvoorbeeld stuurt alle aandeelhouders in december een doos met 100 kauwgomstrips. Disney's Magic Kingdom Club biedt aandeelhouders via de aankoop van een clubcard kortingen op Disney accommodatie en parken. American Recreation Centers (ARC) geeft bezitters van minimaal honderd aandelen vrij toegang op bowlingbanen en korting op postorderproducten. Van Tandy tenslotte krijgen aandeelhouders tien procent korting op computers, speelgoed en spelletjes. Naast die extraatjes bieden bedrijven als AT&T, McDonalds en Coca-Cola op jeugd gerichte Dividend Reinvestment Plans: de uitgekeerde dividenden mogen opgehoogd worden met kleine bedragen. Van het totaalbedrag worden gratis nieuwe aandelen gekocht.

Ondanks het overzeese enthousiasme houden Nederlandse banken en beleggingsmaatschappijen zich verre van kinderbeleggen. Dat wil niet zeggen dat Nederlandse kinderen geen belangstelling hebben. De Nationale Beurscompetitie telde in 1997 zo'n 1400 scholierenteams, ongeveer een verdubbeling ten opzichte van het jaar ervoor. “De jongste deelnemer was elf jaar”, vertelt woordvoerder Yvo van der Pol van ESEC, de organisator van de beleggingswedstrijd. “En die scheen ook in het echt te beleggen”.

In de drie wedstrijdcategorieën scholieren, studenten en particulieren, kwamen scholieren gemiddeld zelfs het beste uit de bus. “Waarschijnlijk doordat ze vrij voorzichtig zijn”, vermoedt van der Pol. “Ze staken relatief veel in aandelen en weinig in opties”. De winnaar van de Beurscompetitie was de zeventien jaar jonge Kim Gommans uit Venray. Van het startkapitaal van 300.000 gulden maakte ze 2,7 miljoen.

Kinderen en jongeren kunnen dus beleggen. “Ze zijn juist heel fanatiek”, vertelt Foppe Oberman, die een kinder-geldrubriek schrijft voor het blad Safe, het huisblad van de Robeco Groep. In zijn vorige functie als telefonisch adviseur had Oberman regelmatig kinderen aan de lijn. “Ze weten vaak veel meer dan de gemiddelde volwassene”, vertelt hij daarover. De doorbraak van het fenomeen kinderbeleggen is volgens Oberman dan ook nog slechts een kwestie van tijd.

“Ik denk dat kinderen een hele nieuwe generatie beleggers gaan vormen”, voorspelt hij. “Ze gaan veel meer gebruik maken van internet. Wie goed kan surfen, duikelt allerlei informatie op die anderen niet hebben.” Bij die generatie beleggers hoeven ouders bij het naar bed gaan niet meer aan te komen met sprookjes. Het kind van de toekomst praat liever nog wat na over het financiële nieuws op de beurspagina.