Karpov punt voor op vermoeide Anand

LAUSANNE, 3 JAN. Anand had het niet ellendiger kunnen treffen na een uitputtende slag van drie weken in Groningen en een haastige reis naar Lausanne. Het zou mooi geweest zijn om met zwart in de eerste partij tegen Karpov een kalme, korte remise te spelen, om een beetje tot rust te komen en te wennen aan de nieuwe omstandigheden.

Maar het werd een partij van 108 zetten die meer dan zes uur duurde en waarin Anand na dertig zetten verloren stond, geen reële hoop meer kon hebben om de zaak nog te redden, maar toch ook nog niet slecht genoeg stond om op te geven. Dat zijn de allerakeligste partijen, die een schaker nog jaren later in zijn dromen komen bezoeken.

Je kon wel zien dat Karpov ruim tijd had gehad voor een gedegen voorbereiding op de match, want hij kwam op de zeventiende zet met een venijnig nieuwtje, een offer van een stuk voor drie pionnen, waarna Anand meteen voor zijn leven moest vrezen. Misschien had hij het toch nog kunnen redden. Maar op het moment dat iedereen hem prees omdat hij zich zo goed verdedigd had, maakte hij een fout die Karpov vijf zetten later met een aardig dame-offer kon bestraffen. Het is heel goed denkbaar dat ook dat dame-offer al weken geleden door het team van Karpov gevonden is. Daarna moest Anand nog bijna vier uur vechten tegen de bierkaai, hopend op een wonder dat niet kwam.

Deze finale om het wereldkampioenschap van de FIDE telt zes partijen en wordt gespeeld in het Olympisch Museum in Lausanne. De FIDE wil graag dat het schaken tot de Olympische Spelen wordt toegelaten en veel schakers willen dat ook, niet omdat het daar zo leuk is, maar omdat de erkenning als olympische sport in veel landen onmiddellijk nieuwe subsidiestromen naar het schaken laat vloeien. FIDE-president Iljoemzjinov en andere bestuurders van de wereldschaakbond benadrukten daarom in hun openingswoorden de wetenschappelijke onderzoekingen die hebben uitgewezen dat het kolken van de adrenaline in de schakerslichamen, de versnelde hartslag en de gevaarlijk verhoogde bloeddruk het schaken tot een uiterst felle sport maken.

Voorzitter Samaranch van het Internationaal Olympisch Comité zei vriendelijk dat competitie de essentie van de sport is, en dat het duidelijk is dat in het schaken harde competitie plaatsvindt. Als hij alle competitieve activiteiten tot de Olympische Spelen zou toelaten, zou het daar vol worden.

En Kasparov, de andere wereldkampioen? “Ik heb Kasparov en Karpov vijf jaar geleden samen zien praten, dus ze kunnen ook weer samen schaken,“ zei Samaranch. De schaakjournalisten huiverden. Nee, niet weer! Zal het dan eeuwig zo blijven dat er voor de wereld maar twee schakers bestaan, Kasparov en Karpov? Het lijkt er wel op. Anand, achttien jaar jonger dan Karpov, is nu ongetwijfeld sterker, maar hij is moe en hij staat een punt achter.

Wit Karpov-zwart Anand, eerste partij

1. d4 d5 2. c4 c6 3. Pc3 Pf6 4. e3 e6 5. Pf3 Pbd7 6. Ld3 dxc4 7. Lxc4 b5 8. Ld3 Lb7 9. O-O a6 10. e4 c5 11. d5 Dc7 12. dxe6 fxe6 13. Lc2 c4 14. De2 Ld6 15. Pd4 Pc5 16. f4 e5 17. Pdxb5 axb5 18. Pxb5 Db6 19. Pxd6+ Dxd6 20. fxe5 Dxe5 21. Tf5 De7 22. Dxc4 Tc8 23. Db5+ Pcd7 24. Dxb7 Txc2 25. Lg5 Dd6 26. Da8+ Kf7 27. Dxh8 Dd4+ 28. Kh1 Dxe4 29. Tf3 Txg2+ Hier zag hij al dat het mis was, maar hij kon niet meer terug. 30. Kxg2 Pe5

31. Dxg7+ Niet gezien door Anand toen hij 26...Kf7 deed. Hierna is zwart verloren. 31...Kxg7 32. Lxf6+ Kg6 33. Lxe5 Dxe5 34. Tg1 h5 35. b3 De2+ 36. Tf2 De4+ 37. Kf1+ Kh6 38. Tg3 Db1+ 39. Kg2 De4+ 40. Tgf3 Dg6+ 41. Kf1 Db1+ 42. Kg2 Dg6+ 43. Kh1 Db1+ 44. Tf1 Dxa2 45. Tf6+ Kg7 46. Tf7+ Kh8 47. Tf8+ Kg7 48. T8f7+ Kg8 49. T7f3 Kg7 50. h3 Dc2 51. T1f2 De4 52. Kg2 Db4 53. Te2 Dd4 54. Te7+ Kg6 55. Te6+ Kg7 56. Tg3+ Kf7 57. Tge3 Dd5+ 58. Kg3 Dg5+ 59. Kf2 Dh4+ 60. Ke2 Dd4 61. T6e4 Da1 62. Kd3 Kf6 63. Te6+ Kf5 64. b4 Dc1 65. Kd4 Dc8 66. b5 Dd8+ 67. Kc5 Dc7+ 68. Kb4 Df4+ 69. Kb3 Dc7 70. b6 Dd7 71. T3e5+ Kf4 72. Te4+ Kg3 73. Te3+ Kh2 74. Kc4 h4 75. Kc5 Dc8+ 76. Kd5 Dd8+ 77. Ke4 Dd7 78. Kf5 Kg2 79. Kg5 Dg7+ 80. Kxh4 Kf2 81. T3e5 Dh8+ 82. Kg4 Dg7+ 83. Kf5 Dh7+ 84. Kf6 Dh4+ 85. Kf7 Dh7+ 86. Ke8 Db7 87. h4 Db8+ 88. Kf7 Db7+ 89. Kg6 Db8 90. h5 Dg8+ 91. Kf5 Dh7+ 92. Kf6 Kf3 93. Te3+ Kf2 94. Te2+ Kf3 95. T2e3+ Kf2 96. Kg5 Dg8+ 97. Kh4 Dd8+ 98. Kh3 Dd1 99. Te2 Kf3 100. Kh2 Dd8 101. T6e3+ Kf4 102. b7 Db6 103. Te4+ Kf3 104. T2e3+ Kf2 105. Te7 Dd6+ 106. Kh3 Db8 107. T3e5 Kg1 108. Tg7+ Zwart gaf op.