Hollands dagboek; Kapper Antoine

Antoine van Veggel (51) opende in 1971 een kapperszaak op Stokstraat 21, hetzelfde pand waar Claar Damen en haar dochter Roos vóór de sanering woonden. Zijn salon was veertig jaar geleden een huurkazerne waarin elf gezinnen woonden. knippen en föhnen kost bij Antoine negentig gulden, permanenten vanaf tweehonderd gulden. Hij is getrouwd met Marianne en heeft twee zoons, David en Micha.

Dinsdag 23 december

Ook deze dag begint voor mij met T'ai Chi oefeningen. Zoals iedere dag ermee begint en eindigt. De officiële naam is overigens T'ai Chi C'huan. Het is een traditioneel Chinees systeem van oefeningen, dat berust op de filosofie van Tao: en yin en yang. De uiterlijke vorm bestaat uit vloeiende, harmonische bewegingen, die op een langzame manier, zonder inspanning, worden uitgevoerd. Voor mij betekenen deze bewegingen dat ik me los kan maken van in wezen onbelangrijke zaken, die je toch vaak bezighouden. De 'batterij' wordt weer opgeladen en ik kan fris en vol energie aan mijn dag beginnen.

Vooral in deze kerstweek met zijn topdrukte kan ik die energie wel gebruiken. Om negen uur komen de eerste klanten binnen, om half tien zijn alle stoelen bezet, dit blijft dan zo tot zes uur. Gelukkig weet mijn team van wanten. Het is een club fantastische mensen die op creatief gebied, juist in deze dagen, behoorlijk wat steentjes zullen bijdragen.

Wat betekent creativiteit voor een kapper? Je dient de laatste tendensen te kennen en te kunnen toepassen. Voor ons ligt dat iets complexer: niet het kapsel is voor ons het belangrijkste, maar de mens ónder het kapsel. De persoonlijke uitstraling van een mens is belangrijker dan een modevorm. Een kapsel bezit een geestelijke dimensie, het is een spiegel van het innerlijk. Gevoel is belangrijker dan knipprocedures.

Kijken is niet hetzelfde als zien

Zien is bewust zijn van

en leidt tot een creatief proces

Zo wordt een kapsel een 'vorm in

beleving'.

Deze tekst ligt in onze etalage en het geeft aan, naar ik hoop, op welke wijze we bezig zijn met het vormgeven aan haar. Het samenspel tussen vaktechniek en gevoel voor de persoonlijke uitstraling, is de basis voor de tevredenheid van zowel de klant als mezelf.

Dit is een drukke dinsdag, met veel knip- en kleurbehandelingen. Om zeven uur gaat mijn laatste klant de deur uit, wel later dan normaal. Maar deze klant komt altijd als laatste en wordt ingeboekt voor de dubbele tijd, niet dat er zoveel werk aan is, een man met kort haar, maar tijdens de knipbeurt vallen er altijd wel wat boeken of meningen te bespreken. Een van de stellingen bij het proefschrift dat deze klant ooit schreef luidde: Living is daring to express oneself, dus dat klikt wel.

Dit betekende echter wel, dat ik snel moest eten. Want om half 8 had ik weer een afspraak met een van mijn klanten van het eerste uur. Een prachtmens, ze heeft een ongeneeslijke spierziekte en kan niet meer naar de salon komen. Ze is een voorbeeld voor iedereen die haar kent, ze kan zelfs geen vinger meer bewegen en toch straalt ze zoveel warmte en rust uit. Ik bezoek haar tweemaal per week en ben gelukkig als ik merk hoeveel het voor haar betekent dat het haar weer zit comme il faut.

De avond rustig met Marianne, mijn vrouw, doorgebracht. Echter rond half elf begint de lekkere trek toch stiekem te knagen, mijn vraag, 'is er nog wat lekkers', wordt beantwoord met een gebakken Brietje en een glas port.

Woensdag

Dit is tevens de laatste werkdag deze week, morgen en vrijdag Kerst, zaterdag is de salon gesloten. Geen doorsnee week, dus, geen vergaderingen of trainingen. Het werken met mensen, met je handen mensen aanraken en het stimuleren van een persoonlijke expressie bij deze klanten, is een geweldige ervaring, iedere dag opnieuw. Mooi is het ook om te ervaren hoe mensen elkaar zien. Een van mijn eerste klanten vandaag, een modeontwerpster, die door haar verschijning dagelijks bewonderende blikken ontvangt, geeft tijdens haar behandeling haar mening over een andere klant: 'Zag ik er maar zo uit, wat een mooi mens'. Later zei de betreffende klant over haar precies hetzelfde.

Stelt u zich voor dat u een nieuw kledingstuk aanschaft, u gaat met uw keuze naar de paskamer, vervolgens loopt u naar de spiegel en bekijkt de nieuwe aanwinst. Drie seconden? De volgende dertig seconden worden besteed aan: Had ik maar niet zo'n dikke kont of had ik maar grotere / kleinere borsten, als ik mijn buik nou eens inhield, ik moet nodig naar de kapper en mijn neus bevalt me ook al niet. Klein beetje herkenbaar? Dan begrijpt u waarschijnlijk dat een van de mooie taken van een kapper juist is om het mooie in een mens te ontdekken.

Onze zonen, David en Micha, zijn in de loop van de dag ook thuisgekomen. David zonder vriendin Maartje, ze moest nog studeren voor haar co-schap chirurgie. Carolien, de vriendin van Micha, is er gelukkig wel, altijd leuk die jonge mensen om je heen. Ook makkelijk, want dan kunnen ze regelmatig mijn favoriete drankje maken: Pimm's! De avond verstrijkt gezellig keuvelend.

David vertrekt om half elf, om zoals hij het noemt, 'slapend rijk te worden'. Hij heeft 'slaapwacht' in een van de socio-woningen van psychiatrisch-medisch centrum Vijverdal. Een uitvloeisel van een stageperiode ten behoeve van zijn studierichting SPH. Met Carolien en Micha nog een behoorlijke boom opgezet over hun beider studie, Cesar Therapie. Micha is bezig met zijn scriptie en kondigde aan dat hij nog verder wilde in deze richting, maar toch daarnaast al wilde beginnen met een eigen bedrijfje. Hartstikke mooi wanneer je ziet dat deze jonge mensen weten wat ze willen en goed onderbouwd een weg kiezen. Het meedenken van papa is op deze momenten welkom.

Donderdag (Eerste Kerstdag)

Na lekker uitslapen, het Ontbijt, ja hoor, met een hoofdletter. David is er ook weer bij. Het was weer een tijd geleden, zo gezellig met z'n allen ontbijten. Maar ik zal jullie niet langer vermoeien met een opsomming over het eten deze Kerstdag, het zou toch gaan over ongeveer hetzelfde wild, wijnen en wat dies meer zij. Op deze dag gaan mijn gedachten regelmatig uit, natuurlijk beïnvloed door dit dagboek, naar de oud-bewoners van het Stokstraatkwartier. Ik heb de interviews niet gelezen, maar kan me voorstellen dat de ondertoon zal zijn: de saamhorigheid in deze Stokstraat-periode, het voor elkaar klaarstaan, maar ook het 'vroeger was alles beter' gevoel. In de periode tussen 1949 en 1970 verhuisden 257 gezinnen uit het Stokstraat-kwartier. In hetzelfde gebied wonen tegenwoordig, in de gerestaureerde panden, hooguit zeventig gezinnen!

Ik probeer vandaag ook te kijken naar de verschillen of mogelijke overeenkomsten tussen de vroegere en huidige bewoners. Het eerste wat boven komt drijven, is dat voor iedereen geldt dat al je handelen en daden afhankelijk zijn van de gegevens in je 'rugzak'.

Gezien de sociale achtergrond en economische omstandigheden van de oud-bewoners, is het niet verwonderlijk, dat de wereld bestond uit het gezin en de buurt - erbuiten was een vijandige en onbegrepen wereld.

Naar mijn mening was de 'straat' ook het enige houvast om zich staande te houden in een snel veranderende maatschappij, een verandering die de meeste niet konden bijbenen. De huidige bewoners zijn ondernemers met riante winkels in de smalle, middeleeuwse straatjes waar klassieke distinctie wordt gevolgd door uitdagende jonge durf.

Ik zou echter graag iets van het 'groepsgevoel' van de oud-bewoners terug willen zien. De groepsverantwoordelijkheid van toen heeft plaatsgemaakt voor een individuele verantwoordelijkheid, op zichzelf is dat natuurlijk prima. Maar in veel gevallen is dit doorgeslagen naar 'ieder voor zich'. Juist in deze tijd, waar iedereen druk bezig is met 'netwerken' op diverse niveaus, zou het niet verkeerd zijn om in je directe omgeving de handen naar elkaar uit te steken.

De avond verloopt rustig via, haardvuur, drankje, verhaaltje, spelletje en nogmaals drankje tot een warm wachtend bed.

Vrijdag (Tweede Kerstdag)

Om negen uur samen met David en Micha in het park de T'ai Chi vormen 'gedraaid' zoals dat heet. Ik kan veel van de jongens leren, wat ik dan ook doe. Na het ontbijt wordt het voor de jongens weer tijd om de gebruikelijke tas in te pakken. Schone was, zoals u begrijpt.

Micha gaat Carolien helpen met haar verhuizing, een nieuwe kamer in Utrecht. Ze krijgt nu geloof ik een half klaslokaal als kamer, dus genoeg schilderwerk. David vertrekt naar Nijmegen. Naar Maartje, vandaar uit gaat het naar Londen met haar ouders, broer en zus. Na Nieuwjaar zijn ze weer terug.

Om 1 uur kijken Marianne en ik elkaar aan met de 'Bemelen-blik'. Ja, dat doen we, we gaan even naar Bemelen. Een klein dorpje vlak buiten Maastricht, waarop de eerste heuvelrug van het glooiende Limburgse land, 'ons hutje' staat. Een al eerder omgezaagde boom moest nog opgeruimd worden en de 'miljoenen' bladeren lagen ook nog te wachten. In Bemelen zijn we altijd aan het werk, heerlijk in de natuur. Vooral zomers een plek waar energie 'getankt' wordt. De avond weer doorgebracht bij het haardvuur. Marianne keek naar de televisie, welk programma weet ik niet, ik had weer een boek te pakken. Een nieuw gesprek met God, van N.D. Walsch, boeiend, dus het werd 3 uur voor het uit was. Schielijk naar bed.

Zaterdag

Raar om niet te werken op zaterdag, maar zeer welkom. Correspondentie afwerken, kantoor opruimen, trainingsschema voor komend voorjaar vastleggen. Om 22 uur nog even naar Bemelen, alleen dit keer, want nu gaat het richting kroeg. Niks voor Marianne.

Er is maar een dorpskroeg in Bemelen, met gezellige ongecompliceerde mensen. Geen bla, bla, toch levenswijsheid, ik kom er graag. Uiteraard nog even gekaart, toepen dus, met Jean, Dikke Jean, de Kromme, Giel en Sim. Een geweldige avond, ik had maar één potje verloren, vandaar. En zoals de waard is, bedient hij zijn gasten, kundig en snel. Of het moet zijn dat Wiel de kippen is gaan voeren, dan kan het gebeuren dat iedereen zo'n twintig minuten droogstaat.

Zondag

Op naar Venlo, een dagje naar mijn ouders. T.A. en O.W., tante Annie en oom Willy, zijn er ook, allemaal doodmoe. Ze verzorgen en bezoeken, beurtelings, iedere dag tante Piep, officieel heet ze Mia, maar dat kon ik vroeger niet uitspreken, dus werd het tante Piep. Twee jaar geleden werd ze geveld door een herseninfarct en sinds die tijd is deze vermoeidheid een constante factor geworden. Desalniettemin is het een groot gebaar.

Maandag 29 december

Al vroeg de auto naar de garage gebracht, ski-drager weer laten monteren en een behoorlijke winterbeurt is ook nodig. Want zondag gaat het weer richting sneeuw. Gelukkig morgen weer werken, het wordt weer eens tijd. Na vijf dagen beginnen mijn handen toch wel weer te jeuken. Ik doe mijn werk nog steeds met veel plezier. Het is geweldig om mensen te veranderen en toch zichzelf te laten blijven. Het is mijn stellige overtuiging dat iedereen, in welke situatie dan ook, de klanten krijgt die hij of zij verdient. Rest mij af te sluiten met een paar mooie woorden van Bruno Paul de Roeck:

Worden kent geen einde

De stroom gaat verder

Ieder ogenblik is nieuw

De pijn van het groeien

De moeite waard