Vluchtelingen gered; Italië: drama met Koerden voorkomen

ROME, 2 JAN. Terwijl de spanning tussen Italië en Turkije oploopt is gisteren een nieuwe groep van honderden Koerdische vluchtelingen na een dramatische odyssee aangekomen in Zuid-Italië.

Aan het begin van de middag ontdekte de Italiaanse kustwacht een schip vol vluchtelingen, de Cometa. Toen een helikopter probeerde contact te leggen, ging de bemanning ervandoor. Opvarenden vertelden dat ze met een snelle motorboot waren opgepikt door een paar Albanezen. De motoren van het schip stonden nog aan, en met een snelheid van 9 knopen stevende het tachtig meter lange schip stuurloos af op de rotsachtige kust bij Otranto, in de hak van de Italiaanse laars.

De opvarenden vochten om reddingsboeien of stonden van doodsangst te schreeuwen, vertelde Amadeo Antonelli, commandant van de zee-divisie van de financiële politie in Otranto. Drie van zijn mensen wisten aan boord te komen, stopten de motoren en gooiden een anker uit. Nog een kwartier en het schip zou op de rotsen zijn gelopen, vertelde Antonelli.

Het schip was twee dagen voor Kerstmis vertrokken uit de Turkse havenstad Canakkale. Opvarenden vertelden dat ze al die tijd hebben geleefd op water en brood. Bij een tussenstop op een Grieks eiland kwamen andere mensen aan boord. Op een volgende tussenstop, in de Albanese havenstad Sarandë, beroofden de bemanning en Albanese handlangers het grootste deel van de opvarenden van geld, juwelen en andere kostbaarheden die ze hadden meegenomen op hun reis naar een nieuw leven.

Van de 386 opvarenden vertelden er 230 dat ze Koerden zijn. Deze groep is meteen gescheiden van de rest, clandestiene immigranten uit Sri Lanka, Bangladesh, Pakistan, Algerije en Kenia. Deze laatste groep krijgt vrijwel zeker een uitwijzingsbevel. De Italiaanse minister van Binnenlandse Zaken, Giorgio Napolitano, heeft gezegd dat de Koerden politiek asiel zullen krijgen als ze daarom vragen. Rome maakt daarbij geen onderscheid naar het land van herkomst. Het merendeel van de Koerden die gisteren zijn aangekomen komt uit Turkije, maar er waren ook 59 Koerden uit Irak, twaalf uit Iran en één uit Azerbajdzjan.

Vorige week liep een schip met ruim 800 man, onder wie 644 Koerden, elders voor de Zuid-Italiaanse kust vast. Geen van deze Koerden heeft nog politiek asiel aangevraagd. Zij hebben gezegd te willen doorreizen naar Duitsland, Nederland, Frankrijk en Zweden.

Turkije heeft geïrriteerd gereageerd op het Italiaanse aanbod van politiek asiel. Het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft in een verklaring gezegd dat de Koerden beschouwd moeten worden als economische vluchtelingen. Volgens Ankara zet Italië met zijn aanbod de deuren wijd open voor de Koerden. Minister Napolitano heeft eerder deze week gezegd dat Turkije niet lijdzaam mag toekijken terwijl misdaadbendes dergelijke reizen organiseren. De kleine en snelle motorboten waarmee van Albanië clandestiene immigranten naar Zuid-Italië proberen te komen, zijn moeilijk te controleren. Maar grote schepen met een paar honderd mensen aan boord kunnen volgens Napolitano niet ongemerkt vertrekken.

Volgens Italiaanse en Koerdische bronnen staan in Turkije nog duizenden Koerden klaar om te proberen via Zuid-Italië Europa binnen te komen. In de havens van Istanbul, Canakkale en Antalya zouden Turkse misdaadbendes schepen in gereedheid hebben gebracht voor de reis.

De Italiaanse president, Oscar Luigi Scalfaro, heeft in zijn oudjaarsboodschap gezegd dat Italië politieke vluchtelingen met open armen moet ontvangen, maar keihard moet optreden tegen de misdadigers die miljoenen guldens verdienen aan de clandestiene immigratie.