'Subsidie voor goedkopere orders aan buitenland'

DEN HAAG, 2 JAN. Bij de verwerving van orders in China lichten grote Europese landen de hand met internationale afspraken. Om die reden zou ook Nederland het eigen bedrijfsleven staatssubsidie moeten verstrekken bij de jacht op contracten.

Dit zei directeur A. Kraayeveld, directeur van de metaalwerkgeversorganisatie FME-CWM, vanmorgen op het Radio 1 Journaal. “Handel is een beetje oorlog. Als de grote landen zich niet aan de regels houden, hoeft Nederland dat ook niet te doen”, zei Kraayeveld. Minister Wijers (Economische Zaken) gaat in februari met een handelsmissie naar China.

De OESO-afspraken (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling) verbieden aangesloten industrielanden om nationale bedrijven met staatssubsidies te stimuleren tot goedkopere offertes voor orders. Kraayeveld is van mening dat met name de Zuid-Europese landen deze afspraken “met voeten treden”. Volgens hem lopen Nederlandse bedrijven daardoor vaak orders mis in China. Als voorbeeld gaf Kraayeveld de aanleg van het vliegveld in Sjanghai. “De Nederlandse staat heeft de studie gefinancierd naar de mogelijkheden van dit vliegveld. Vervolgens is het contract in fase 2 naar Franse ondernemingen gegaan, omdat die een lagere prijs konden bieden. Als de Frankrijk subsidie geeft, zou de consequentie moeten zijn dat Nederland dat ook doet”, vindt Kraayeveld.

China biedt het Nederlandse bedrijfsleven grote kansen bij onder meer de aanleg van fysieke infrastructuur en de bouw van ziekenhuizen. Nederland moet dan volgens Kraayeveld niet langer op eigen houtje de mensenrechtensituatie aan de orde stellen. “Het domineesvingertje wordt heus wel geaccepteerd, maar niet met de tv-camera's erbij”, zei Kraayeveld: “Het is erg belangrijk om de Chinese gezagsdragers hun gezicht niet te laten verliezen.”

Vorig jaar liet China een handelsmissie van Wijers niet doorgaan, na Nederlandse kritiek op de schending van de mensenrechten in China. Het bedrijfsleven had daarop felle kritiek op met name minister Van Mierlo (Buitenlandse Zaken), die in de veronderstelling verkeerde dat de gehele Europese Unie (EU) zijn mening deelde. “We dachten dat we een team waren en alle vijftien in hetzelfde shirtje speelden, maar uiteindelijk bleek dat Frankrijk en Duitsland een ander shirtje aanhadden. Onze houding daarin is in zekere mate naïef te noemen”, vindt Kraayeveld. Duitsland en Frankrijk hebben na de “Nederlandse ontsporing” snel orders binnengehaald in China. “Enkele dagen later heeft de Franse president Chirac gezorgd dat een levensverzekeraar, een concurrent van ING, een contract kon afsluiten”, zei Kraayeveld. SHV verloor miljoenen guldens, doordat een vergunning voor een Makro maar niet werd afgegeven.

Inmiddels lijkt de lucht weer geklaard. “Wat oudere regeringsfunctionarissen hebben me laten weten: 'Eens maar nooit weer'. Jongere hebben gezegd dat we weer zaken kunnen komen doen.” De handelsmissie van Wijers volgende maand zal volgens Kraayeveld geen regen aan contracten opleveren, maar is hooguit en bezegeling van bestaande contacten tussen bedrijven en China, die ook na de ruzie gewoon doorgang vonden.