Leeuwangh schaatst muur omver

Jakko Jan Leeuwangh is komende weekeinde een van de deelnemers aan de NK sprint in Groningen. Na een matig seizoen waarin “iemand met een bijl” achter hem aan reed, vocht het ex-kernploeglid zich naar de Olympische Spelen.

HEERENVEEN, 2 JAN. In Japan bewees Jakko Jan Leeuwangh drie jaar geleden dat hij meer dan verdienstelijk kon sprinten. Volgende maand krijgt hij in het Aziatische land bij de Olympische Spelen de gelegenheid een kroon op zijn schaatscarrière te zetten. “Peter (Mueller, bondscoach, red.) zei het deze week ook nog tegen me: niets is onmogelijk.”

Natuurlijk was het doorgestoken kaart, toen vorige week dinsdagochtend vroeg in Leeuwanghs ouderlijk huis in Alkmaar bestuurder Jan Augustinus van de schaatsbond aan de telefoon hing. Een tv-ploeg stond klaar om het moment te filmen waarop de 25-jarige sprinter te horen zou krijgen of hij naar de Spelen zou mogen. En verdomd: Augustinus vertelde Leeuwangh dat hij zowel voor de 500 als voor de 1.000 meter was aangewezen voor Nagano.

Het was geënsceneerde blijdschap voor de camera, bekent Leeuwangh op oudejaarsdag in de kantine van Thialf in Heerenveen. Een dag voordat Studio Sport aanklopte, had de schaatser het goede nieuws al vernomen. Voor het oog van de camera spoot hij een fles cider leeg. Hij moet er zelf om lachen, maar laat meteen blijken dat die opmerking niet alleen grappig is bedoeld. “In het begin van '97 hield ik het niet voor mogelijk dat ik een wereldbekerwedstrijd zou winnen.”

Niet alleen Leeuwangh keek raar op toen hij zich medio november in Roseville (VS) in de krantenkoppen reed. De man die vorig seizoen door de bond wegens tegenvallende prestaties uit de kernploeg sprint van Peter Mueller was gezet en sinds zijn juniorentijd niet meer wist wat winnen was, liet in de VS op de 1.000 meter de wereldtop achter zich. “Ook Peter keek raar op. Hij vond het ontzettend gaaf, omdat ik een van zijn jongens ben geweest. Jan Bos en Erben Wennemars komen bij Pfrommer vandaan.”

Met zijn zege in Roseville, vlak voor huidige wereldrecordhouder Jeremy Wotherspoon, verdiende Leeuwangh een olympische nominatie op de 1.000 meter, die hij een maand later bij de NK afstanden in Heerenveen verzilverde. “Die overwinning was vooral mentaal belangrijk. Je weet dan dat je al die jongens voorbij kunt rijden. Goed voor je zelfvertrouwen.”

Aan de vooravond van de NK sprint voelt Leeuwangh zich een stuk prettiger dan bij de vorige editie van het sprinttoernooi. Toen maakte hij met Andrea Nuyt, Sandra Zwolle en Gerard van Velde deel uit van de kernploeg sprint van Mueller. Maar het was de kernploeg opleiding sprint van Leen Pfrommer die vorig seizoen de show stal. Bos en Marianne Timmer waren de sterren, Wennemars stond op het punt om internationaal door te breken.

“Meer dan tegen andere wereldtoppers reden we tegen elkaar”, zegt Leeuwangh over de concurrentiestrijd die tussen de twee sprintploegen woedde. Persoonlijk hadden de schaatsers uit beide kampen niks tegen elkaar, maar Pfrommer en Mueller lagen elkaar niet. “Er werd een muur tussen gezet. Elke wedstrijd moest je elkaar er af rijden.”

Van de bond kreeg Leeuwangh een jaar geleden bij aanvang van het schaatsseizoen te horen dat hij uit de kernploeg zou worden gezet als leden uit Pfrommers ploeg hem voorbij zouden rijden. “Dat is niet goed voor me geweest; het hele jaar reed er iemand met een bijl achter je aan. Er was altijd die spanning.” En bij het NK sprint waren Bos, Wennemars en zijn ploeggenoot Gerard van Velde sneller. Per direct kon Leeuwangh vertrekken. Mueller mocht de slechte boodschap overbrengen. “Hij was vreselijk down”, herinnert Leeuwangh zich. Desondanks slaagde Mueller er in om hem tot het einde van het seizoen in de kernploeg te houden.

Bijna was Leeuwangh vorig jaar gestopt met schaatsen. “Omdat het niet ging. Ik was uit vorm. Wil je dan alles weggooien, vroeg Peter.” Het antwoord was nee. “Omdat ik mezelf niet wilde verwijten dat ik er niet alles aan had gedaan om naar de Olympische Spelen te kunnen gaan. Niet gauw opgeven, dat zit nu eenmaal in me.”

Als voormalig kernploeglid besloot Leeuwangh in z'n eentje ten minste nog een jaar door te gaan. Eind april gaf een telefoontje van Mueller zijn toekomst een nieuwe wending. “Hij heeft me uit bed gesleurd en meegenomen naar Papendal, mét de kernploeg, stiekem, buiten de bond om.” Mueller handelde daarmee naar zijn opvatting dat schaatsers bij hem twee seizoenen nodig hebben om tot bloei te komen. “Peter zei dat Dan Jansen er bij hem ook door iedereen werd afgereden. Pas in het tweede jaar bij Mueller reed hij goed.” Leeuwangh plukt nu de vruchten van de inspanningen die hij vorig jaar in de kernploeg heeft geleverd. “Nu komt het er uit.”

De leden uit de kernploeg hadden geen moeite met zijn aanwezigheid. “Ik heb afzonderlijk met ze gesproken, en Gerard, Jeroen (Straathof, red.), Erben en Jan vonden het allemaal prima.” Op eigen kosten, gesteund door zijn sponsor Dantuma, ging Leeuwangh in de zomer zes weken met de kernploeg op trainingskamp in Calgary. De kernploeg vloog naar Montpellier, Leeuwangh reed met eigen auto naar Zuid-Frankrijk. “Ik kookte en de jongens mochten er in mijn auto rijden. Dat schept ook goodwill.”

Leeuwangh is op en naast de ijsbaan een toonbeeld van rust. Ruim een maand voor de Winterspelen wordt hij nog niet geplaagd door zenuwen. Spanning voelde hij vooral bij het NK afstanden, waar de tickets voor Nagano konden worden opgehaald. “De nacht voor de 500 meter heb ik niet geslapen en voor de 1.000 meter was het ook heel erg.” Op beide afstanden werd hij achtereenvolgens derde en vierde. Leeuwangh grijpt even met een platte hand naar zijn borst om zijn slapeloosheid van die dagen te illustreren. “Het is een spanning waar je maar niet van af komt.” Voor het NK afstanden hoefde hij zich niet op te peppen. “Ik moest mezelf eerder ontspannen. Ik denk volgens Peter ook te veel. Als ik zeg, I think that, zegt hij meteen, you think too much.”

De kilometerspecialist vindt het moeilijk om zijn kansen op de Spelen in te schatten. “Als je een weddenschap aangaat voor de 1.000 meter, kun je je geld op wel tien man zetten: Horii, Wotherspoon, Bos, Sdral, Lee, Erben, Jakko Jan Leeuwangh natuurlijk, Ids, Miyabe en Kevin Overland.” De winnaar moet een perfecte race rijden. Eén misstap kan fataal zijn. “Het moet gewoon kunnen. Met die gedachte ga ik erheen. Het podium is niet ver weg.”