Californië breidt rookverbod uit tot bars en cafés

WASHINGTON, 2 JAN. Als eerste Amerikaanse staat heeft Californië roken in cafés, bars, nachtclubs en casino's bij wet verboden. De maatregel, die gisteren van kracht werd, is bedoeld om personeel in de horeca te beschermen tegen de risico's van het zogeheten passieve roken.

In Californië is roken in openbare ruimten nu vrijwel volledig verboden. In 1995 werd al een verbod van kracht voor kantoren, fabrieken, restaurants en andere plaatsen waar mensen werken. Nu is ook de uitzondering die aanvankelijk nog gold voor bars, cafés, nachtclubs en casino's ingetrokken.

Alleen op het terrein van reservaten voor indianen en in cafés waar alleen de eigenaar werkt, mag nog gerookt worden. Naar schatting zestien procent van de Californische bevolking rookt met regelmaat.

In menig café werd woensdagnacht, soms voor het oog van televisiecamera's, het nieuwe jaar ingeluid met uitdagend opgestoken sigaren en sigaretten. Critici van het nieuwe rookverbod vrezen dat veel horecabedrijven een belangrijk deel van hun inkomsten zullen mislopen als rokende klanten wegblijven.

Exploitanten die de wet overtreden kunnen gestraft worden met boetes. Deze lopen op van honderd dollar voor een eerste overtreding tot zevenduizend dollar bij herhaald falen van het naleven van de wet.

Ook bestaan er bezwaren van meer principiële aard. Sommige café-eigenaren weigeren hun personeel te belasten met de extra taak op te treden als een soort sigaretten-politie.

Een bedrijfsleider van een horecaonderneming die een klant ziet roken moet hem of haar verzoeken daarmee op te houden. Uit veiligheidsoverwegingen is er echter van afgezien hem te verplichten de roker, als die desondanks van geen ophouden weet, buiten de deur te zetten.

Plaatselijke overheden zijn belast met toezicht op naleving van de wet. Maar hoe deze hun taak zullen aanpakken is nog onduidelijk.

Een belangengroep van rokers in de staat Virginia vergelijkt het rookverbod in Californië met de prohibition, het drankverbod dat in de Verenigde Staten gold tussen 1919 en 1933. De organisatie heeft aangekondigd te zullen ijveren voor herroeping van de Californische wet.

Een groep café-eigenaren in de stad Sacramento zal op 15 januari proberen een rechter ervan te overtuigen dat de wet in strijd is met de individuele vrijheden die de grondwet garandeert.