Bestand N-Ierse protestanten op losse schroeven

LONDEN, 2 JAN. De Ulster Defence Association (UDA), één van de twee grotere Noord-Ierse, loyalistische terreurorganisaties, is volgens de politie mogelijk betrokken geweest bij een aanslag door een protestante splintergroep, de Loyalist Volunteer Force (LVF). Daarmee staat het staakt-het-vuren dat de UDA en de Ulster Volunteer Force (UVF) sinds oktober 1994 in acht nemen op losse schroeven.

Bij de schietpartij op oudejaarsavond in een katholieke kroeg in Noord-Belfast werd de 31-jarige Eddie Treanor vermoord en raakten vijf anderen gewond. De LVF maakte later bekend de aanslag te hebben gepleegd.

Als de twee loyalistische paramilitaire organisaties de wapens weer opnemen kan de IRA, het verboden Ierse Republikeinse Leger, onmogelijk achterblijven. De IRA zegt de katholieke Noord-Ierse bevolking te beschermen tegen protestantse terreur. Een oplaaiing van het geweld zou abrupt een einde maken aan de pogingen om tot een vreedzame regeling te komen voor het conflict in Noord-Ierland. Gerry Kelly, onderhandelaar van Sinn Fein, de politieke vleugel van de IRA, nam een voorschot op dat doemscenario toen hij voor de Clifton Tavern, het café waar de aanslag was gepleegd, verklaarde dat “het vredesproces in duigen ligt”.

De LVF die pas anderhalf jaar geleden werd opgericht, heeft zich nooit aan een bestand gehouden en verzet zich ook tegen vredesoverleg. De UDA en de UVF zijn wel betrokken bij de besprekingen over een politieke regeling voor Noord-Ierland via hun politieke vleugels, de Ulster Democratic Party (UDP) en de Progressive Unionist Party (PUP). “Als blijkt dat één van de grote loyalistische organisaties heeft meegewerkt aan de aanslag, betekent dat het einde van een zieltogend proces”, zei Bill Hutchinson, vertegenwoordig van de Progressive Unionist Party. Hij voegde eraan toe niet te geloven dat de LVF de terreuractie op eigen kracht heeft uitgevoerd.

Daarmee bevestigde hij de speculaties van de politie. Volgens de politie concentreert zich de aanhang van de LVF op het platteland. Om in Noord-Belfast een aanslag te kunnen plegen, had de organisatie ten minste de stilzwijgende goedkeuring nodig van één van de twee grotere zusterorganisaties. De buurten waar de terreuractie zich afspeelde, worden door de Ulster Defence Association gecontroleerd.

De aanslag was de tweede vergeldingsactie voor de dood van Billy Wright, de leider van de LVF die vorige week zaterdag in de Maze-gevangenis door leden van een republikeinse splintergroep werd vermoord. Hij symboliseert ook het “totale gebrek aan vertrouwen” van de protestantse bevolking in het vredesproces, zoals het parlementslid Ken Maginnis van de Ulster Unionist Party gisteren zei. Ook de protestantse kerkelijk leider Robin Eames waarschuwde gisteren voor het “diepe gevoel van verontwaardiging” onder de protestantse bevolking. Hij zei dat Noord-Ierland aan het begin staat van “een bijzonder donkere en gevaarlijke periode”.