Waar schuilt de millenniumbom?

Personal computers Microsoft garandeert sinds begin september dat Windows 95, haar jongste besturingssysteem de eeuwwisseling ongeschonden doorkomt. Dat geldt niet voor oudere versies zoals bijvoorbeeld Windows 3.1.

“Dergelijke systemen zijn tegen de eeuwwisseling tien jaar oud”, aldus een woordvoerder. “Dat wordt moeilijk. Wij zijn er voor dat mensen nieuwe versies kopen.” Dat Microsoft het probleem heeft opgelost garandeert niet dat de pc als geheel schadeloos 2000 voorbij komt. Daarvoor moeten ook de leveranciers van apparatuur het probleem hebben opgelost.

Computers zitten vol met datumgevoelige chips; klokjes die het tempo aangeven waarin instructies moeten worden uitgevoerd. De proef op de som van twee redacteuren van deze krant leverde het volgende resultaat: Pc's die op 31 dec 1999 om twee minuten voor twaalf worden uitgezet schakelen na de (gefingeerde) eeuwwisseling terug naar 1980 of 1984. Dat gebeurde zowel met het besturingssysteem Windows 3.11 als met Windows 95.

Het belangrijkste probleem met de eeuwwisseling ziet Microsoft in toepassingen die bedrijfsprogrammeurs zelf geschreven hebben. Microsoft meent dat consumenten die nu een pc kopen zich geen zorgen hoeven te maken: “Wij kunnen het niet garanderen maar wie nu nog een pc levert die het jaar 2000 niet door komt levert een buitengewoon slechte prestatie”, zegt de woordvoerder.

Bankpassen “Banken kunnen een paar dagen zonder het centrale betalingscircuit”, zegt Hans Scholten van Cap Gemini. “Daarna is het over en uit.” De belangrijkste Nederlandse banken hebben dit jaar grote voorzieningen getroffen om onder andere dit probleem op te lossen. Tot voor kort kon de eigenaar van een bankpas aan de datumaanduiding persoonlijk vaststellen dat banken het millenniumprobleem nog niet onder controle hadden. Tegenwoordig is op veel nieuwe bankpassen de tweecijferige datum aanduiding vervangen door '2000' of '2002'. Die viercijferige code betekent niet dat het probleem is opgelost. “Het is puur cosmetica”, zeggen Peter van Delft van PTT Telecom en Scholten.

Magnetrons en videorecorders Deze apparaten zijn veelal voorzien van een klokje. Scholten van Cap Gemini vermoedt dat veel producenten van dergelijke consumentenelektronica zich zorgen maken over de produkten die ze hebben verkocht. “Maar niemand wil zoiets als eerste melden”, zegt hij. “Dan ligt iedereen natuurlijk meteen voor je deur.”

Philips is nog bezig met een inventarisatie van het millenniumprobleem in de organisatie en de produkten. Philips garandeert vooralsnog niet dat de eeuwwisseling wordt doorstaan. Dit geldt zowel voor produkten die nu worden geleverd als voor produkten die al verkocht zijn. Een woordvoerder wijst erop dat verschillende computerbedrijven voorbarig zijn geweest met het geven van een dergelijke garantie (via Internet) en deze daarom weer hebben ingetrokken. Probleem is volgens Philips dat niet altijd dudelijk is wat wordt gegarandeerd: dat een produkt de eeuw doorstaat als het op de juiste manier wordt gebruikt of geldt de garantie zonder voorbehoud? “Daartussen zit een enorm grijs gebied”, aldus de woordvoerder.

Wapensystemen Half serieus waarschuwt de Amerikaan Gary North op Internet (www.garynorth.com) dat het Chinese leger begin volgende eeuw wel eens het sterkste ter wereld kan zijn. Waarom? Het mist de geavanceerde computertechnologie die de Westerse defensie lam zal leggen.

Een woordvoerder van het Ministerie van Defensie erkent dat het probleem voor het Nederlandse materieel enorm is. “Marinefregatten, F16-vliegtuigen en Leopardtanks zitten stampvol computersystemen en chips”, zegt hij. Materiaal dat rond de eeuwwisseling absoluut moet werken wordt als eerste gecontroleerd. Daarbij valt volgens de woordvoerder te denken aan materieel dat in Bosnië wordt ingezet voor crisisbeheersing.

Vliegtuigen KLM maakte eerder bekend dat het 160 datumgevoelige systemen in een vliegtuig heeft geteld. “Een vliegtuig is zo'n beetje het ingewikkeldste informatiesysteem dat je je kunt bedenken”, zegt R. Verbrugge van Cap Gemini. “Ik ben blij dat ik niet in de schoenen sta van de persoon die daarvoor een garantie moet afgeven.” KLM sluit niet uit dat viegtuigen op 1 januari 2000 aan de grond zullen blijven. Een woordvoerder benadrukt dat de vliegmaatschappij afhankelijk is van de verkeersleiding en leveranciers van vliegtuigen. KLM zal vanaf begin volgend jaar de situatie rond de eeuwwisseling gaan nabootsen in een simulator.

De positie van vliegtuigbouwer Airbus, dat geen vliegtuigen levert aan KLM, is opmerkelijk. Een woordvoerder weet aanvankelijk niet wat met het millenniumprobleem wordt bedoeld. Dan volgt toch een reactie: “Het millenniumprobleem speelt niet aan boord van onze toestellen. Airbus heeft problemen met het jaar 2000 vroegtijdig onderkend en er rekening mee gehouden.” Airbus zegt dat het probleem zich bij haar beperkt tot datagevoelige systemen op de grond die bijvoorbeeld worden gebruikt voor het onderhoud van toestellen.