Verzet tegen de burgerlijke geest van Zwitserland

De film 'Rolling' van de Amerikaan Peter Entell over een Zwitserse roller-skater is niet alleen interessant voor schaatsende kids, maar zegt iets over opgroeien.

Rolling op IDFA: vandaag 22 u Alfa 1, zo 30 12.30 Alfa 4

AMSTERDAM, 29 NOV. Filmmaker Peter Entell (45) stoort zich bijzonder aan het zinnetje in de IDFA-catalogus, waarin staat dat zijn documentaire over een Zwitserse roller-skater Ivano af en toe wel bijna 'fake' lijkt. “Hoe kan iemand dat nu schrijven? Er is niets gefaked. Het is wel waar dat mijn film er af en toe als een speelfilm uitziet. Dat is ook de bedoeling geweest. Een van de drie editors die aan mijn film hebben gewerkt, had ook voorheen alleen maar speelfilms gedaan. Ik kan het niet helpen, dat zich in de drie jaar dat we Ivano hebben gevolgd, zo'n dramatische ontwikkeling heeft voorgedaan in het leven van mijn hoofdpersonen.”

Rolling is het verhaal van een fanatieke skater in Lausanne op weg naar de volwassenheid. Hij opent een winkel in skate-benodigdheden, trouwt op de schaats met een collega-skater, en lijkt dus op weg naar een meer geregeld bestaan dan voorheen, toen hij werkloos was en alle tijd had de Zwitserse voorbijgangers in Lausanne met sterke staaltjes op de rolschaats aan het schrikken te brengen.

Maar het komt er niet van: de administratie van de slechtlopende winkel laat hij in het honderd lopen, en zijn prille huwelijk loopt mis. De film heeft een open einde: voor het skaten wordt Ivano misschien een beetje oud - we zien hem tijdens een concours reddeloos ten onder gaan tegen het Amerikaanse fenomeen Chris Edwards - zodat er misschien wel een beetje een gebroken leven overblijft. Maar weten doen we dat niet. “We hadden natuurlijk door kunnen gaan met Ivano en zijn vrouw te filmen”, vertelt Entell. “Maar na drie jaar was het nodig er een einde aan te maken. We hadden het gevoel dat we een afgerond verhaal over ze konden vertellen”.

Rolling, geproduceerd door de Frans-Zwitserse televisie, beleeft op het IDFA zijn eerste vertoning buiten Zwitserland. De filmmaker maakt zich een beetje zorgen, of zijn film wel het juiste publiek zal treffen. “In Zwitserland wekt de poster een beetje de indruk, alsof je vooral swingende plaatjes van rollerskaters zult zien”.

Daarvan bevat de film er overigens genoeg, waaronder heel erg spectaculaire, zowel van sterke staaltjes als van spectaculaire valpartijen, waarbij je afvraagt hoe het mogelijk is dat de schaatser na de val weer opstaat. “Wat me vooral opviel”, vertelt Entell, “is dat er bij veel van die skaters bijna zelfdestructieve neigingen bestaan. Men neemt enorme risico's, tegen beter weten in.”

Maar de verhaallijn van Rolling - over de afwijzing van het volwassen bestaan - lijkt toch interessanter voor een ander publiek dan louter schaatsende kids. “We hebben enorm geluk gehad als filmers, dat het zo is gelopen”, meent Entell. “We hadden dat ook niet verwacht. Je kon natuurlijk ook eerder al zien, dat er bepaalde spanningen waren in het huwelijk van Ivano, en dat hij ook de normen en waarden van zijn ouderlijk milieu als druk ervoer. Maar het was toch een grote verrassing, toen hij op een dag opbelde om te vertellen dat het afgelopen was met zijn huwelijk, en we hem konden filmen terwijl hij op 26-jarige leeftijd aan een nieuw vrijgezellenbestaan begon.”

“Opgroeien is nooit eenvoudig”, meent Entell. Maar in het wel geordende en intens burgerlijke Zwitserland brengt het proces misschien nog wel extra problemen en dwang tot aanpassing met zich mee. “In zekere zin kun je zeggen, dat Ivano de geest van Zwitserland weerstaat”, meent Entell. Zelf heeft hij daar minder problemen mee: hij is van oorsprong Amerikaan, maar woont al zo'n twintig jaar in de Alpenstaat.