Ratten

Mijn vriend Jésus Gil y Gil is voor de duvel niet bang. Zijn leven lang ligt hij al in de clinch met de Spaanse voetbalbond en als hij geen tegenstander heeft om te schelden dan deelt hij klappen uit aan zijn presidentiële alter ego's. Het is zo'n voetbalpresident met een F-side in de genen.

De voorzitter van Atletico Madrid leeft van schorsing naar schorsing, maar niemand kan hem de mond snoeren. Als druppelend kaarsvet blijft hij met zijn monumentale schaduw over de kakineuze wereld van bondswezens hangen. De speler die rauwer in de bek is dan Gil moet nog geboren worden.

Het heeft iets verfrissends.

Scheidsrechters zijn in de ogen van de Madrileense president de laagste diersoort. Het liefst zou hij het arbitersgilde achterna zitten zoals Britse lords op vossenjacht gaan: laat de honden los! 'Scheidsrechters zijn klagers uit gewoonte en blunderaars van nature', was nog een academische Gil-uitspraak. Meestal karakteriseert hij de mannen in het zwart als roofdieren, hoerenzonen, pedofielen, travestieten en spastisch gebeente. Gil kan het weten want drie jaar geleden bedong hij een reeks gunstige arbitrages om te vermijden dat zijn club zou degraderen.

De scheldkanonnades van Gil werkten zo aanstekelijk op medevoorzitters, voetballers en publiek dat half Spanje zich tegen de Franco's van de Primera División ging keren. Zelfs weduwen en wezen hielden de spandoeken met de grofste doodsbedreigingen hoog. De televisiestations, die als het om voetbal gaat beter wraakzenders dan pretzenders genoemd kunnen worden, deden natuurlijk dapper mee in de lynchethiek. Gevolg: vroeger werd er naar het arbitrale trio nog met munten gegooid, de laatste tijd met douchekoppen. Arbiter zijn in Spanje was een daad van doodsverachting geworden.

Deze week waren de heren het zat. Onder aanvoering van Antonio Jésus López Nieto - prachtige naam voor een crooner - beslisten de Spaanse arbiters in staking te gaan. López Nieto zei het zo: “Wij scheidsrechters zijn ook mensen, wij hebben ons hart en onze waardigheid. Deze actie is niet overtrokken. Het is de enige manier om duidelijk te maken dat het genoeg is.”

Een voetballoze zondag in Spanje roept meer verbeelding op dan een revolutie. Spanjaarden zijn inmiddels gedemocratiseerd, weten nu dat er buiten het schiereiland ook gras groeit, hebben zelfs een koning die Harley rijdt, maar als Barça slaapt, krimpt het land tot een winterlandschap in de zon. Een beetje carrièrebewuste operazanger zingt eerst voor de eer van Real, Barça of Gijon en dan pas voor zichzelf en het vaderland. Het is geen toeval dat Julio Iglesias als voetballer is begonnen. In Spanje begint iedereen als voetballer, ook Felippe Gonzales en die pater die nu de NAVO leidt.

Ik wilde het dit weekeinde wel meemaken, een treurende menigte rond lege stadions. Verweesd om zich heen kijkend of er toch niet een glimp van Kiko, Raul of Guardiola was te vatten. Mannen en vrouwen vertraagd gesticulerend in hun verbale doodstrijd na de natuurramp die zich zopas had voltrokken. Spanje na de neutronenbom, zo had het deze zondag kunnen zijn.

Het feest gaat niet door. De voorzitter van de Spaanse scheidsrechtersbond is er in geslaagd de 22 arbiters van de Primera Division te vervangen door collega's van de derde divisie. Er wordt dit weekend in Spanje gewoon gevoetbald. De arbitrale solidariteit is al even fictief als de socialistische Internationale. Zelfs arbiters willen hogerop en zijn bereid daarvoor over lijken te gaan.

Ik moet aan Dick Jol denken. En vooral aan de lafheid van zijn collega's waarmee hij destijds alleen werd gelaten in zijn strijd tegen obscure verdachtmakingen. In die dagen bleef de anders zo spraakzame John Blankenstein doofstom. Jol heeft zijn verloren eer als straatvechter moeten redden. Tegen de georganiseerde represailles van de KNVB in. Want zo is het ook: het woord van een Haagse groenteboer klinkt in Zeist nog altijd deftiger dan het verweer van een domme arbiter.

Scheidsrechters.

Allicht zijn het niet allemaal hoerenzonen. Maar er zitten, zoals in Spanje is gebleken, wel veel ratten tussen.

    • Hugo Camps