Global Surveyor gaat pas een jaar later aan het werk

De Marsverkenner Global Surveyor zal pas in maart 1999, een jaar later dan gepland, aan zijn onderzoek van de Rode Planeet kunnen beginnen.

De lange vertraging is het gevolg van een fout in de draagarm van een van de twee zonnepanelen. De verkenner kwam op 12 september in een langgerekte 48-uursbaan om Mars en zou in maart volgend jaar moeten zijn afgedaald naar een lage cirkelbaan rond de polen. Deze afdaling moet geschieden door de Surveyor periodiek door de bovenste lagen van de Marsatmosfeer te laten scheren, waardoor zijn snelheid telkens wat afneemt en het hoogste punt van de baan telkens wat daalt.

Veel problemen en mislukkingen in de ruimtevaart zijn niet het gevolg zijn van fouten in elektronische onderdelen of software, maar van fouten in mechanismen, die op aarde niet in gewichtloze omstandigheden kunnen worden getest. Al kort na de lancering van de Global Surveyor, in november vorig jaar, werd ontdekt dat één van de twee 3,5 meter lange zonnepanelen niet helemaal was uitgevouwen, maar onder een hoek van 20° was blijven steken. De vluchtleiding besloot daarom het paneel tijdens iedere scheervlucht door de Marsatmosfeer 180° om zijn lengte-as te draaien, zodat het niet door de luchtweerstand zou terugklappen. Deze strategie bleek aanvankelijk te werken, maar begin oktober bleek opeens dat het paneel te sterk werd belast. Uit voorzorg werd het laagste punt van de baan van Surveyor toen met behulp van stuurraketjes verhoogd naar 170 km, waardoor de afremprocedure stopte.

Aan de hand van een testmodel op aarde hebben technici vastgesteld dat de kracht die het kreupele zonnepaneel nu kan weerstaan nog maar een derde is van die van het paneel in 'gezonde' toestand. Het proces van aerobreaking, op hoogten tussen 120 en 125 km, is inmiddels hervat, maar nu nòg langzamer en voorzichtiger.

    • George Beekman