Fraude

“LEDEN HOUDT UW straatje schoon” was een gevleugelde bezweringsformule van voorzitter Van Ittersum van de Vereniging voor de Effectenhandel, de organisatie die tot begin dit jaar de Amsterdamse effectenbeurs bestuurde. Het demasqué van de beursorganisatie dat zich de afgelopen weken heeft voltrokken met aanhoudingen op verdenking van financiële en fiscale fraude, lijkt nu compleet met berichten over twee notoire misdaadbendes die via Zwitserland geld witwasten op de beurs.

Deze week ging de opvolger van de beursvereniging, de Amsterdam Exchanges, die zich profileert als een commercieel bedrijf, naar Den Haag om de vaste Kamercommissie van Financiën een blauwdruk te geven van de plaats die de beurs in de economie wil innemen. Amsterdam Exchanges wil extra regelgeving tegen beursfraude. Actie lijkt nodig wil het woord beurs niet automatisch met het woord fraude worden geassocieerd. Dat de Amsterdam Exchanges aanscherping van interne voorschriften bij effectenkantoren bepleit, wekt de indruk dat daar ondanks eerdere beursaffaires en ondanks de bezweringsformules geen sluitend systeem voor bestaat. De hoofdmoot, persoonlijke licenties voor beurshandelaren (en vervolgens andere medewerkers in de financiële bedrijfstak), heeft tot nu weinig enthousiasme losgemaakt.

De aankondiging van regelmatige publicatie van het aantal verdachte transacties ter beurze is een curieuze stap. Hoeveel beursfraudeurs laten zich afschrikken door een statistiek? Zo'n publicatie is, in de beste beurstradities, ook het eigen straatje schoonvegen. Beurswaakhond Stichting Toezicht Effectenverkeer (STE) wordt vervolgens opgezadeld met de uitleg waarom die meldingen niet tot vervolging hebben geleid. De 'oude' beurs heeft in de jaren tachtig een tijdje het aantal overtredingen van beursregels gemeld, maar stopte al snel toen bleek dat de publiciteit daarover door bedrijven en beursmedewerkers als negatief werd ervaren.

OPMERKELIJKER dan de inhoud van de voorstellen is datgene wat er niet in staat. Geen beleid om bedrijven te verplichten met kwartaalcijfers te komen (eens in de zes maanden is nu meer gebruikelijk) en geen stappen om ondernemingen die koersgevoelige informatie te laat naar buiten brengen, harder aan te pakken. De bron van beursfraude is gevoelige bedrijfsinformatie die in handen is van een paar vertrouwelingen, maar nog niet van de beleggers op de financiële markt. Waarom meteen extra politie inzetten als de straat ook minder onveilig kan worden gemaakt met betere verlichting?

Uit te roeien is beursfraude niet, zelfs niet in Amerika, dat de strengste regels en de meeste ervaring met opsporing heeft. Met publicatie van verdachte transacties wil Amsterdam Exchanges het publiek duidelijk maken dat zij aan het Beursplein en het Rokin (Optiebeurs) niet zit te slapen. Het zou meer indruk maken als de beursorganisatie maatregelen zou nemen om de informatiekloof te dichten tussen insiders bij bedrijven en het beleggende publiek.