Congrespartij trekt steun in; India: kabinet van Gujral komt ten val

NEW DELHI, 29 NOV. Het centrum-linkse minderheidskabinet van de Indiase premier Inder Kumar Gujral heeft gisteravond zijn ontslag aangeboden, nadat de Congrespartij haar onmisbare gedoogsteun voor de coalitie had ingetrokken.

Het was niet onmiddellijk duidelijk of president K.R. Narayanan, die het ontslag van Gujral en zijn ministers vanmorgen vroeg aanvaardde, nu verkiezingen zal uitschrijven of een van de partijen in het parlement zal verzoeken een nieuwe regering te vormen met steun van de zittende volksvertegenwoordiging.

De voorzitter van de Congrespartij, Sitaram Kesri, verklaarde dat zijn partij bereid en in staat was een nieuwe regering te vormen. Maar het lijkt onwaarschijnlijk dat Kesri op voldoende steun van andere partijen kan rekenen voor een meerderheid in het parlement. De Congrespartij beschikt over 138 van de 545 zetels in het lagerhuis.

De crisis die tot het einde van Gujrals kabinet leidde, werd ruim een week geleden ingeluid door de presentatie van een officieel rapport over de moord op de voormalige premier Rajiv Gandhi in 1991. Hierin werd de DMK, een partij uit Tamil Nadu die deel uitmaakte van Gujrals coalitie, ervan beticht nauwe betrekkingen met de Tamil Tijgers te hebben onderhouden. Algemeen wordt aangenomen dat de Tijgers verantwoordelijk waren voor de moord op Gandhi, telg uit de Nehru-dynastie die de Congrespartij en India decennia lang leidde. In Tamil Nadu bestaat vanouds sympathie voor de Tamil-minderheid op Sri Lanka.

Vooral onder druk van Rajiv Gandhi's weduwe, de invloedrijke Sonia, eiste de 80-jarige Kesri daarop dat Gujral de drie ministers van de DMK uit zijn regering zou zetten. Gujral en zijn coalitiepartners weigerden dit echter. De regeringspartijen speculeerden er intussen op dat de Congrespartij afkerig zou zijn van nieuwe verkiezingen, omdat ze zich volgens de meeste waarnemers nog onvoldoende hersteld had van de vernietigende nederlaag bij de verkiezingen van 1996. Na lang touwtrekken binnen zijn eigen partij maakte Kesri niettemin gisteren bekend dat zijn partij haar steun aan het kabinet introk.

Premier Gujral toonde zich gisteren teleurgesteld over de gang van zaken. Hij noemde de handelwijze van de Congrespartij “volstrekt niet te rechtvaardigen”. Gujral was door Kesri zelf in april in het zadel geholpen, nadat die Gujrals voorganger H.D. Deve Gowda ten val had gebracht.

Sinds de verkiezingen van het voorjaar van 1996 maakt India een periode van politieke instabiliteit door. Zowel de Congrespartij als de coalitie van het Verenigd Front van Gujral heeft een diepe afkeer van de grootste partij in het parlement, de rechtse hindoe-partij BJP. Koste wat kost proberen ze die buiten de regering te houden. Voor de rest hebben ze echter weinig met elkaar op. Waarnemers menen dat, mochten er nieuwe verkiezingen komen, de BJP de meeste winst zou boeken, maar slechts weinigen achten de partij in staat een absolute meerderheid te winnen.

    • Floris van Straaten