Zinnig studieproject over verslaafde stiefmoeder

'Mijn tweede moeder', noemt Amy Happ de vrouw met wie haar vader enige jaren een verhouding had. De Amerikaanse maakte voor weinig geld een leuke en zinnige documentaire over haar stiefmoeder, een eskimo.

Resilience op IDFA: za 29 17u15 Alfa 3, di 2 14u30 Alfa 3.

AMSTERDAM, 28 NOV. Nu in navolging van de speelfilm over de hele wereld ook documentaires steeds grotere budgetten dreigen te krijgen, is het goed om te weten dat het nog steeds mogelijk is om met no budget een leuke en zinnige film te maken, die zich kan meten met menig overgeproduceerd product als Fast, cheap and out of control, de openingsfilm van het IDFA.

Zesduizend dollar, ongeveer tienduizend gulden, kostte bijvoorbeeld Resilience (veerkracht) van de Amerikaanse Amy Happ (23), die door het IDFA wordt vertoond in de serie debuutfilms First appearance. “Ik had graag nog een tweede interview met synchroon geluid gehad”, vertelt Happ, “dat was wat makkelijker geweest in de montage. Ik had er ook een gedraaid, maar de cameraman had zich vergist in de snelheid van de film. Ik kwaad: vierhonderd dollar voor niets uitgegeven!”

Resilience, gemaakt als studieproject aan de filmschool in San Francisco, gaat over wat Happ politiek correct als haar 'tweede moeder' omschrijft, oftewel de vrouw met wie haar vader enige jaren een verhouding heeft gehad. Deze Vyola is een eskimo, die inmiddels zwaar aan de drank is geraakt. Happ zoekt Vyola op in een soort open inrichting van waaruit ze door de rechter opgelegde sociale werkzaamheden verricht en van de drank probeert af te kicken.

“Ik had eigenlijk een heel andere film willen maken, over de jeugd van mijn tweede moeder”, vertelt Happ. “Vyola is opgegroeid in een eskimodorp in Alaska. Ze was een onwettig kind, met een alcoholische stiefvader. Op jonge leeftijd is ze van huis weggelopen naar Anchorage. Later, ze is nu 47, is ze naar Michigan gekomen om met een man te trouwen”.

Voor een onderzoek naar de achtergronden van Vyola was echter tijd noch geld. Dus het blijft in Resilience bij een momentopname uit Vyola's ongelukkige leven, waarbij ze bijvoorbeeld, buiten beeld, vertelt hoe de man in Michigan van haar goedgelovigheid na de mislukking van het huwelijk gebruik maakte om haar de voogdij over hun kind af te nemen. Zij ging zes maanden vol vertrouwen terug naar Alaska om na het huwelijksdrama op adem te komen, en toen ze terug kwam in Michigan om het kind op te halen, bleek dat opeens een poging tot kidnapping.

Toen begon ook het drankprobleem van de vrouw dat, meent Happ, tegelijkertijd typisch is voor de existentiële nood van veel leden van de eskimogemeenschap. De plotselinge confrontatie in deze eeuw van traditionele gemeenschappen daar met de grote boze wereld van de blanken die de oliepijpleidingen aanlegden en “de mannen dronken voerden om de vrouwen te krijgen” is nog lang niet verwerkt. Resilience ziet er technisch zeer onvolkomen uit: het opblazen van super-8 film naar 16 millimeter oogt zelden fraai, maar in deze film is bovendien nog sprake van beschadigd materiaal, over- en onderbelichting. Merkwaardig genoeg geeft dat de film echter ook een bepaald soort hoekige charme, die Happ zegt niet bewust te hebben nagestreefd: “Degenen die van de film houden, vinden het juist mooi dat hij een beetje lelijk is, en wie niet van de film houdt stoort zich eraan.” Met Vyola, vertelt de filmmaakster, gaat het inmiddels na haar terugkeer naar Alaska wat beter.

    • Raymond van den Boogaard