Verplichte cadeaus

Voor: Sinterklaas

Van: medewerkers en redactie van Boeken.

Betreft: ongevraagde maar dwingende adviezen

Arie van den Berg 1. Rutger Kopland: Tot het ons loslaat. Van Oorschot, ƒ 24,90/39,90

Elk gedicht in deze bundel brengt feilloos onder woorden wat onzegbaar is en blijft toch liefdevol en aards.

2. Janus Secundus: De kunst van het zoenen. Bijleveld ƒ 34,90

De even speelse als briljante vertaling van J.P. Guépin laat zien hoe tijdloos deze zestiende-eeuwse liefdeslessen zijn.

3. Vojta Dukát/Eva Gerlach: Alles is werkelijk hier. De Arbeiderspers, ƒ 49,90

Gerlachs verzen bij Dukáts foto's zijn een perfecte illustratie van wat het tweede gedicht verwoordt: 'Terwijl je zoekt en scherpstelt/ kijk ik je ogen uit/ in mijn hoofd.

Jan Donkers

1. John Updike: Toward the Ends of Time. Knopf, ƒ 43,50 Updike in sublieme vorm over ouderdom, aftakeling en het einde der tijden in een postnucleair Amerika.

2. Jonathan Raban: Bad Land. Picador ƒ 34,90

Raban bewijst, als iemand die op latere leeftijd voor Amerika heeft gekozen, opnieuw een scherp oog te hebben voor de essentie van dat land.

3. Philip Roth: American Pastoral. Houghton Mifflin, ƒ 49,95

Bitter en genadeloos boek over de generatiebreuk van de jaren zestig en de destructie van de Amerikaanse droom.

Margot Dijkgraaf

1. Simone de Beauvoir: Lettres à Nelson Algren. Gallimard, ƒ 65,50

Prachtige liefdesbrieven aan haar Amerikaanse minnaar, waarin De Beauvoir tegelijkertijd een beeld schetst van Sartre en het naoorlogse Parijs.

2. Jacqueline Harpman: Orlanda (vertaald door Eveline van Hemert) Thoth, ƒ 36,50

Geestige roman over een perfecte moord. Psychoanalytica Harpman stelt zich voor hoe de wereld eruit zou zien als vrouwen hun verdrongen mannelijke eigenschappen openlijker zouden laten spreken en mannen hetzelfde zouden doen met hun vrouwelijke karaktertrekken.

3. Régine Pernoud: Christine de Pisan (vertaald door Théo Buckinx) De Prom, ƒ 34,90

Enthousiaste biografie over de middeleeuwse dichteres en polemiste.

Judith Eiselin

1. Arnold Lobel: Alle verhalen van Kikker en Pad. Vertaald uit het Engels door Ed Leeflang, A.G. van Melle, W.J. van Melle-Meijer, Ank van Wijngaarden. Vanaf 4 jaar. Ploegsma, ƒ 59,50

Lobels verhalen behoren tot de meest ontroerende van de wereldliteratuur: over een potloodje dat te klein is geworden om vast te houden, over de Grote Vriendschap tussen twee amfibieeën, over levensvragen en geborgenheid.

2. Jürg Schubiger: Het meisje en het geluk. Vertaald uit het Duits door Bart Moeyaart. Met illustraties van Rotraut Susanne Berner. Vanaf 9 jaar. Ludion, ƒ 30,-

Krankzinnige verhalen waarin alles anders is dan je verwacht: tovenaars kunnen meisjes uitsluitend in serviesgoed veranderen, de dochters van de wind zijn Susanne (een koolmees), Seline (een gans), Sofie (een scharrelkip) en Sofa (een sofa).

3. Wolf Erlbruch: Mevrouw Meijer, de merel Vertaald uit het Duits door Elly Schippers. Vanaf 4 jaar. Querido, ƒ 27,50

Mevrouw Meijer strijkt, bakt, zet knopen aan winterjassen. Angst kluistert haar aan huis, tot zij een mereljong grootbrengt. Een gedurfd, grotesk prentenboek voor kleuters.

Elsbeth Etty 1. Arie Kuiper: Een wijze ging voorbij - Het leven van Abel J. Herzberg. Querido, ƒ 75,-

Monumentale biografie van een boeiende man met een belangwekkend oeuvre. Fenomenale weergave van alle naoorlogse discussies over collaboratie en verzet.2. J.J. Voskuil: Plankton. Het Bureau 3. Van Oorschot, ƒ 69,-

De beste Nederlandse roman over het menselijk tekort sinds De avonden

3. Helga Ruebsamen: Het lied en de waarheid. Contact, ƒ 34,90

Adembenemende roman over een verloren paradijs (Indië) en opgroeien in een gebroken wereld.

Roelof van Gelder

1. Sophie de Schaepdrijver: De groote oorlog. Het koninkrijk België tijdens de Eerste Wereldoorlog. Atlas, ƒ 39,90

Prachtige, bittere historische studie over het verscheurde, half bezette en troosteloze België tijdens de Eerste Wereldoorlog.

2. Luuc Kooijmans: Vriendschap en de kunst van het overleven in de zeventiende en achttiende eeuw. Bert Bakker, ƒ 55,-

Niet over vriendschap in de moderne zin van het woord gaat dit levendige boek, maar over op wederkerigheid gebaseerde familie- en clientèleverhoudingen.

3. Mària van Berge-Gerbaud: Rembrandt en zijn school. Tekeningen uit de collectie Frits Lugt, ƒ 89,50

Zorgvuldige, klassiek uitgegeven catalogus bij de gelijknamige tentoonstelling die op 13 december opent in Teylers Museum in Haarlem.

Hans Goedkoop

1. F.B. Hotz: Het werk. Arbeiderspers (twee delen), ƒ 150,-

Voor de eeuwigheid: in dundruk verzamelde verhalen van een schrijver die het leven tussen de twee wereldoorlogen als geen ander oproept. Literatuur als tijdmachine.

2. Leonard Nolens: De liefdesgedichten. Querido, ƒ 34,50

Bloemlezing in feestelijke prachtband van een dichter die met zijn taal der liefde het hoogste bereikt: pathetisch en toch niet belachelijk te zijn.

3. Hermione Lee: Virginia Woolf. Vintage, ƒ 33,55

Al vorig jaar verschenen, maar nu in paperback: prachtig, subtiel portret dat door een verrassende vorm zelfs dit meest afgekloven schrijversleven van de eeuw weer adem inblaast.

Ger Groot

1. Blaise Pascal: Gedachten. Vertaald door Frank de Graaff, Boom, ƒ 79,50

Door Pascals gekwelde godzoeken misschien wel het meest irritante boek van 1997, maar wie blijft er onberoerd onder? Nietzsche alvast niet.

2. Arthur Schopenhauer: De wereld als wil en voorstelling. Vertaald door Hans Driessen, Wereldbibliotheek, ƒ 225,-

Het omgekeerde van Pascal: een wat gemakzuchtig pessimisme (is pessimisme dat niet altijd?), maar meeslepend geschreven en soms bijna overtuigend.

3. Miguel de Cervantes Saavedra: De vernuftige edelman Don Quichot van La Mancha. Vertaald door Barber van de Pol, Athenaeum-Polak & Van Gennep, Amsterdam, ƒ 125,-

Tart elke poging tot lof. Onweerstaanbaar geestig en vernunftig. Spreekwoordelijk onovertroffen, in alle tijden.

Arnold Heumakers

1.Pascal: Gedachten. Boom, ƒ 79,50

Voor elke atheïst die het onbehagelijk gevoel heeft dat hij iets te behagelijk in zijn vel zit.

2. Joachim Köhler: Wagners Hitler. Karl Blessing Verlag, ƒ 57,30

Voor elke Wagner-liefhebber die wil weten wat de muziek waarvan hij geniet, in één ander nog meer heeft betekend dan genot.

3. R.A. Basart: De laatste lach. Querido, ƒ 45,-

Voor iedereen die denkt dat het mogelijk is om zomaar literatuur te maken van de eigen midlife-crisis.

Bas Heijne 1. Tom Lanoye: Ten oorlog. Prometheus, drie delen in cassette, ƒ 45,-

Lanoye's even eigenzinnige als virtuoze bewerking van Shakespeare's koningsdrama's.

2. Don DeLillo: Underworld. Scribners, ƒ 54,50

Chef d'oeuvre van de interessantste vernieuwer van de Amerikaanse literatuur.

3. Giuseppe Tomasi di Lampedusa: De verhalen. Prometheus. ƒ 29,90

Nagelaten kleinoden van de schrijver van De tijgerkat.

Anneriek de Jong 1. Herta Müller: Heute wär ich mir lieber nicht begegnet. Rowohlt, ƒ 55,70

Angst en walging in een dictatuur, door de Roemeens-Duitse auteur genoteerd in een simpele, beeldende taal.

2. Helma Sanders-Brahms: Gottfried Benn - Else Lasker-Schüler. Rowohlt, ƒ 47,60

Door deze dubbelbiografie gaan we beter begrijpen waarom tegengestelde naturen zich zo vaak tot elkaar aangetrokken voelen. De chaotische, immer verliefde Else en de kille, slimme Gottfried: ook in hun gedichten schreven zij over elkaar.

3. Lothar Schöne: De joodse begrafenis. Wereldbibliotheek, ƒ 29,50

Gepassioneerde roman over de eeuwige vete tussen joden en christenen en over de onmenselijkheid van hen die zich goed en vroom noemen.

Sjoerd de Jong 1. V.S. Naipaul: Meer dan geloof. Islamitische reizen onder de bekeerde volken. Vertaald uit het Engels door Tinke Davids. Atlas, ƒ 59,90

Ondanks de omtrekkende beweging langs de Arabische wereld een indringend en menselijk verslag van religieuze kolonisatie.

2. Greil Marcus: Invisible Republic. Bob Dylan's Basement Tapes. Holt, 286 blz. ƒ 52,90. Vertaald als Stemmen uit de kelder door Pieter Cramer, Nijgh en Van Ditmar, ƒ 39,90

Ondanks de omtrekkende beweging langs de Middeleeuwen en de Appalachen een tijdige dekolonisatie van het werk van Bob Dylan.

3. Arthur Schopenhauer: De wereld als wil en voorstelling. Vertaald door Hans Driessen. Wereldbibliotheek, 1.640 blz (twee delen), ƒ 225,-

Ondanks de omtrekkende beweging langs Plato en Kant de beste formulering van een pessimisme dat zich onttrekt aan politieke kolonisatie.

Janet Luis 1. Annie van Keymeulen: Mijn peepee. De Geus, ƒ 39,50

Roman, mild experimenteel, over een opa en zijn kleindochter. Mooi verteld. Sfeervol. Met een verrassende ontknoping.

2. Luuc Kooijmans: Vriendschap. Bert Bakker, ƒ 55,-

Studie over familieverhoudingen in de 17de en 18de eeuw. Helder. Laat zich lezen als een spannende historische roman.

3. Patricia de Martelaere: Verrassingen. Meulenhoff, ƒ 34,90

Essays waarin existentiële vragen gesteld en soms ook beantwoord worden. Ook voor de filosofisch minder onderlegde lezer goed te volgen. Guus Middag 1. Wislawa Szymborska: Uitzicht met zandkorrel. Vertaling en nawoord Gerard Rasch. Meulenhoff, ƒ 25,-

Een ruime keuze uit de gedichten van de winnares van de Nobelprijs 1996.

2. Derek Walcott: The Bounty. Faber and Faber, ƒ 35,-

Een nieuwe dikke bundel van de winnaar van de Nobelprijs 1992.

3. Les Murray: De slabonenpreek. Vertaling en nawoord Maarten Elzinga. Meulenhoff, ƒ 25,-

Een ruime keuze uit de gedichten van de winnaar van de Nobelprijs 1998 (of 1999).

Hubert Smeets 1. Brian Moynahan: Rasputin. The saint who sinned. Random House, ƒ 63,95

Historische thriller over een Siberische 'dorpsgek' die een heel imperium op stelten zet. Irritant voor de overwinnaars die liever niet willen weten waarom 1917 niet louter toeval was.

2. Dubravka UgresiEÉc: Museum van onvoorwaardelijke overgave. Nijgh & Van Ditmar, Vertaling Roel Schuyt. ƒ 39,90

Literair bezinksel van een vrijwillige ballingschap. Straf voor hen die dachten dat de oorlog in Joegoslavië een simpel zaakje was.

3. Grigori Szur: De joden van Wilno. Een kroniek, 1941-1944. Jan Mets, ƒ 39,90

Angstaanjagend objectiverend verslag van de liquidatie van het getto van Wilno. Vooral nuttig voor politici.

Pieter Steinz 1. Herman Melville: De Maskerade (The Confidence Man). Athenaeum- Polak & Van Gennep. ƒ 55,- (geb)

De geestigste filosofische roman uit de Amerikaanse literatuur, met melvilleaanse zwier vertaald door Anneke Brassinga.

2. J.J. Voskuil: Plankton. (Het Bureau deel 3). Van Oorschot. ƒ 69,-

Verslavend proza dat een hilarisch inzicht biedt in de praktijk van de wetenschap en het leven in een bureaucratie.

3. Martin Amis: Nachttrein (Night Train). Vert. Gerrit de Blaauw. ƒ 29,90

Moeilijk te zeggen wat meer indruk maakt in deze buitengewone politieroman: de ontroerende tragiek van de hoofdpersoon of Amis' fabelachtige, ironische stijl.