Migratiefilms

Er wordt wel eens beweerd dat de werkelijkheid nogal anders wordt als er een tv-camera bij komt, hetzelfde lijkt het geval met migratie als er intellectuelen in de buurt zijn die zich zo graag willen manifesteren. “Migratie is geen probleem, maar een gegeven”, schrijft Ivan Wolffers moedig in zijn stuk over 'migratiefilms' (CS 14-11).

Hij somt films op van niet-migranten en migranten en de eerste soort vindt hij op de keper beschouwd maar niks, want voor hem veel te problematisch. Die van migranten zijn veel hoopvoller en laten hem als zelfvoldane burger van middelbare leeftijd meer met rust. En het heeft er in zijn verhaal zelfs zo nu en dan de schijn van dat hij het liefst migratiefilms zou willen zien die je leren hoe te migreren of je op zijn minst een hart onder de riem steken. Net als bij Rushdie en Ramdas moeten we van hem de migratie, door dik en dun, als een paradijsje van onbekende mogelijkheden beschouwen - iedereen een Nabokov. Net als zij weet hij geen onderscheid te maken tussen literaire schoonheid en de werkelijkheid. En net als zij ziet hij niet dat de grootste schoonheid nog altijd van de werkelijkheid zelf uitgaat, of die nu problematisch of juist hoopvol is. Het is dan ook opvallend dat Wolffers de recentelijk nog door de VPRO getoonde film van Ang Lee, 'Eat, drink, man, woman' niet noemde in zijn verhaal.

Naschrift Ivan Wolffers: 'Eat, drink, man, woman' is een film over Chinezen die in Taiwan wonen, daar blijven, en in de hele film hun land ook niet verlaten. Volgens welk criterium je ook naar die film kijkt, het is geen migrantenfilm. Dat sommige mensen in Nederland het verschil tussen een film die zich afspeelt in een ander land en een migrantenfilm niet zien, is al pijnlijk, maar nog ongelukkiger is het feit dat men onwetendheid verbergt achter de arrogantie vanuit het eigen culturele raamwerk over 'schoonheid' te kunnen oordelen, zoals die in een andere culturele groep ervaren wordt.