Fokker krijgt schuld crash bij São Paulo

ROTTERDAM, 28 NOV. Fokker is verantwoordelijk voor het neerstorten van de Fokker-100 van de Braziliaanse luchtvaartmaatschappij TAM, op 31 oktober vorig jaar bij de Braziliaanse stad São Paulo. Tot deze conclusie komt de Braziliaanse commissie voor internationale luchtvaartstudies.

Bij de ramp kwamen 99 mensen om het leven. Volgens de commissie verongelukte het toestel door een technisch mankement aan het aerodynamische remsysteem. Om onverklaarbare redenen trad het remsysteem in werking toen het toestel aan het opstijgen was. De commissie, waarin ook deskundigen van de vliegtuigbouwer zitten, verwijt Fokker niet genoeg tests te hebben uitgevoerd om te voorkomen dat het remsysteem bij een start in werking trad. De vliegtuigbouwer zou deze tests alsnog moeten uitvoeren en maatregelen moeten nemen om herhaling van een soortgelijk ongeval te voorkomen.

Het probleem van de verongelukte Fokker is niet uniek. Begin jaren negentig verongelukte kort na de start van het vliegveld van het Thaise Bangkok een Boeing 767 van het Oostenrijkse Lauda Air als gevolg van een soortgelijk mankement. De thrust reverser (letterlijk: stuwkrachtomkeerder) van de Boeing trad toen spontaan in werking, waarop het toestel omlaag viel.

De Fokker-100, die zou vliegen naar Rio de Janeiro, stortte een minuut na de start in São Paulo neer op een dichtbevolkte woonwijk. Alle 96 inzittenden en drie mensen op de grond kwamen om het leven. Het was de op één na grootste vliegramp in Brazilië. De curatoren van Fokker konden vanochtend nog geen reactie geven op de uitkomsten van het onderzoek. “Het fascineert mij wel”, aldus curator B. Knüppe.

De Braziliaanse luchtvaartmaatschappij TAM heeft Fokker eerder al aansprakelijk gesteld voor het ongeluk. De Brazilianen eisen een schadevergoeding van 230 miljoen gulden. TAM heeft in Brazilië al diverse schadevergoedingen moeten uitkeren en wil die verhalen op Fokker. De curatoren van de Nederlandse vliegtuigbouwer betwisten de claim.

Uit een officieel onderzoeksrapport dat gisteren in de Roemeense hoofdstad Boekarest werd gepubliceerd blijkt dat het neerstorten van een Airbus A-310 in maart 1995 bij die stad twee oorzaken had. Het automatische afremsysteem trad ook daar spontaan in werking en de piloot die deze technische fout eventueel had kunnen corrigeren, bleek op het kritieke moment niet aanwezig achter de stuurknuppel. Bij het ongeval met de Airbus van de Roemeense maatschappij Tarom kwamen alle zestig inzittenden, onder wie 33 Belgen, om het leven.

“Het ongeluk werd veroorzaakt door de afwezigheid van de piloot, in combinatie met een spontane onregelmatigheid in het automatische remsysteem, op een moment waarop de tweede piloot onvoldoende tijd had om de situatie te corrigeren”, aldus het rapport van het Roemeense ministerie van Transport.