Vurige winterwijnen uit de Rhône

Bourgogne en Bordeaux mogen van oudsher de klassieke feestwijnen zijn, tot diep in de vorige eeuw werd aan het hof van menig koning en keizer de bijna zwarte Rhône-wijn Cornas gedronken en was het voor een beetje Bourgogne geen schande om 'hermitagé' te zijn: de wat dunne Bourgognes werden opgevijzeld met een flinke dosis krachtige Hermitagewijn uit de noordelijke Rhône.

Veel Rhône-wijnen zijn bij uitstek geschikt om in de wintertijd te drinken bij krachtig smakende gerechten. Voor wie een Rhône-wijn koopt: jaargangen als '88 en '90 zijn heel goed, eenvoudiger wijnen zijn al jonger drinkbaar - '95 en '96 waren goede jaren.

Als geen andere rivier in de Westerse wereld weerspiegelt de Rhône de ontwikkeling van de wijnbouw. De rivier was van de 6e eeuw voor Chr. tot in de 19de eeuw de belangrijkste verkeersader voor wijntransporten van en naar het mediterrane gebied. Aan het eind van de 1ste eeuw bereikte de wijnbouw dankzij de samenwerking tussen Romeinse overheersers en Gallische stammen het meest noordelijke punt van de Rhône-appellations, Vienne. De oorsprong van een aantal appellations die heden ten dage bij ons op tafel staan, zoals enkele Côtes du Rhône Villages, Châteauneuf-du-Pape, Hermitage, Cornas en Côte Rôtie, gaat terug tot deze periode.

Eind vorige eeuw werd bijna het hele wijngaardareaal langs de Rhône door ziekte verwoest. De nog altijd belangrijke fruitteelt langs de rivier heeft zijn oorsprong in de periode direct na deze catastrofe. Vlak na de Tweede Wereldoorlog bracht een kilo abrikozen meer op dan een kilo druiven. Anno 1997 is topklasse Rhônewijn echter helemaal terug van weg geweest, mede dankzij wijnbouwers als Guigal & Fils (Côte Rôtie), Chapoutier (Hermitage) en Jaboulet Aîné (Hermitage). Rigoreuze aanpak van de bodem (geen kunstmest meer), lage winstmarges en intensieve beplanting (tot 8.000 stokken per ha.) hielpen deze bedrijven naar de top.

Bijna alle wijnen van de Rhône zijn krachtig, hetzij door het druivenras in combinatie met de bodem (bijvoorbeeld de syrah-druif met graniet in het noorden), hetzij door de bodem in combinatie met een intens klimaat, zoals in het zuiden (de grenache-druif met kalk/klei en stenen). De noordelijke wijnen, zoals Hermitage, Cornas, Condrieu (wit) en Côte Rôtie, zijn bewaarwijnen en stuk voor stuk prijzig: de bodem is er hard, de hellingen steil - het onderhoud van de wijngaarden is een enorm karwei. De beroemdste wijn is Hermitage, die gemaakt wordt op een heuvel die grotendeels uit graniet bestaat. Een middeleeuwse ridder trok zich hier na een paar kruistochten terug in een kluizenarij, de Hermitage, en plantte wijnstokken.

De zuidelijke Rhône, met de beroemde Châteauneuf-du-Pape en de Côtes du Rhône-Villages, levert wijn met een goede prijs-kwaliteitverhouding. De wijnbouw speelt zich hier af in een vlakker land. Gemeente-appellations als Gigondas, Cairanne, Vacqueras en Rasteau zijn de laatste tien jaar sterk in opkomst en volgen met kwaliteitsverbeteringen de noordelijke Rhône-wijnen.

Gastronomisch gezien komen wijnen als Hermitage, Côte Rôtie en Cornas het best tot hun recht bij gerechten als hertebout of reerug, wild zwijn en hazepeper of hazerug met een stevige saus met rood fruit of tijm. De syrahdruif met zijn intense, diepe tonen van rood fruit en peper en zijn krachtige tannines biedt mooi tegenspel. Decanteren is bij deze wijnen gewenst.

De iets lichtere Crozes Hermitage, uit de wijngaarden rond de Hermitageheuvel, is heerlijk bij gerechten als wilde eend en duif. Heel bijzonder is witte Hermitage of Châteauneuf-du-Pape: slechts 10 procent van het areaal is met witte druiven beplant. Deze wijnen - waarvan Condrieu de beroemdste is - zijn heerlijk bij wit vlees, kreeft en andere schaaldieren.

De wijnen uit de zuidelijke Rhône hebben al wat mediterraans in de neus en de smaak. Châteauneuf-du-Pape heeft vaak een toon van chocola en koffie naast aardse en kersige tonen, terwijl de Côtes du Rhône-Villages vaak naar steenvruchten en garrigue (het met tijm en rozemarijn begroeide kreupelhout in de Provence en de zuidelijke Rhône) ruiken en smaken. Het zijn echt wijnen voor lamsbout, klein wild, stoofpotten met wild of rundvlees, maar smaken ook voortreffelijk bij harde kaas. Door het 'vurige', complexe karakter zijn zowel de zuidelijke als de noordelijke Rhône-wijnen echt wijnen voor de winter.

Op Internet is een site over Rhône-wijn te vinden: http://www.vins-rhone.com./

    • Lucette M. Faber