Louter franje; ANNO 1938

H.J. van de Kerkhof, Wolvenstraat 9, Amsterdam, 020-6234084. In Utrecht is een zusterwinkel: Baars & Van de Kerkhof, Lijnmarkt 33, Utrecht, 030-2313323

We beseffen het niet, maar de wereld om ons heen is gevuld met kwastjes, franjes, bandjes en strikjes. Zij sieren het pak van Sinterklaas, de kostuums in de Soundmix-show en het doodskleed van opa. De meeste van deze versierselen - passementen - komen uit de winkel van H.J. van de Kerkhof in de Amsterdamse Jordaan.

De winkel lijkt op een fourniture-zaak, maar garen, knopen en andere naaibenodigheden zijn er niet te koop. Bij Van de Kerkhof is niets functioneels te vinden. Alles is louter franje. Wie binnentreedt, gaat eerst door een oerwoud van gordijnkoorden, schellekoorden en embrasses: koorden om de open gordijnen bijeen te houden. Alle koorden zijn voorzien van een fraaie kwast. Na de kwasten volgen hoge kasten met bandjes en kantjes in alle mogelijke kleuren. Er staan ook wat tere vogelveren in een vaas.

Volgens eigenaar Hans van de Kerkhof is zijn winkel tamelijk uniek in de wereld: “Er schijnt ook zo'n winkeltje te zijn in New York, maar niemand heeft zo'n uitgebreide collectie als wij. Ik schat dat we tachtigduizend artikelen hebben. Daar zit zestig jaar verzamelen in.”

Harry van de Kerkhof, de vader van Hans, richtte de winkel op in 1938. Zijn zoon: “Het begon als een behangzaak, maar in de oorlog verkocht mijn vader vooral verduisteringsgordijnen. Er was niets te krijgen, dus alles moest zelf gemaakt worden. Zo is hij toen op de bandjes gekomen.” In 1970 nam de zoon de zaak officieel over.

Van de Kerkhof leeft vooral van de groothandel in passementen, die naast de winkel is gelegen. De groothandel levert onder andere aan een uitvaartfirma die maandelijks zo'n 60.000 meter band nodig heeft voor de bekleding van doodskisten. Een andere grote klant is Joop van de Ende, die veel nodig had voor de kostuums van de musical Cyrano.

Het accent van de collectie verschuift langzaam van versierselen voor kleding naar woninginrichting, met de nadruk op de kwasten. Vooral de embrasses lopen goed. Van de Kerkhof: “We hebben prachtige klassieke kwasten van viscose, maar momenteel is katoen meer in. De India-look, met veel ecru en terra.” Rommelig, vindt hij. “Maar”, zegt hij hoopvol, “dat katoen is over een paar jaar wel over. En volgend jaar gaan we naar hardere kleuren toe. Met veel bruin.”

Zoals dat gaat in oude familiezaken, speelt ook in de passementenwinkel de opvolgingskwestie. Toen Van de Kerkhof de zaak overnam van zijn vader, was dat nog vanzelfsprekend: “Mijn vader heeft me expres Hans genoemd, zodat het briefhoofd niet veranderd hoefde te worden.” Nu ligt dat anders. Dochter Majela werkt weliswaar in de zaak, maar heeft nog geen besluit genomen over een eventuele overname. Als dat niet gebeurt, dan gaat de collectie waarschijnlijk verloren: er zijn heden ten dage nog maar weinig gegadigden voor een passementenwinkel en de waarde van de collectie is niet in een redelijk bedrag uit te drukken en wie wil hedentendage nog een passementenwinkel beginnen?

    • Wilfred Takken