Euthanasie op cyberkuikens bepleit; Tamagotchi spot met dood en ouderschap

Van Sint Nicolaas ontvingen wij het bericht dat hij Tamagotchi's haat. De Goedheiligman distantieert zich nadrukkelijk van alle Tamagotchi's die dezer dagen in kinderschoenen worden aangetroffen. Ze zijn erin gestopt door ouders met de herseninhoud van een cyberkuiken.

Wat is een Tamagotchi? Wie dat nu nog niet weet, loopt ernstig achter. Een Tamagotchi (Japans voor: 'mijn lief kuiken') is een plastic ei, gevuld met een chip en een batterijtje. Uit dit breintje ontspruit een 'beestje' dat over een miniatuur-beeldplaatje dartelt. Het piept, het poept, het eet, het slaapt, het speelt - zogenaamd. Kinderen moeten het ding 'verzorgen' door op knopjes te drukken. Bij goede verzorging groeit het als kool, zoals van het eierschermpje valt af te lezen. Bij slechte verzorging gaat Tamagotchi dood. Leuk.

De Tamagotchi is hét speeltje van 1997. De Japanse firma Bandai, die eerder de global village verrijkte met de Power Ranger-vechtpoppen, heeft in het bijna afgelopen jaar zo'n 25 miljoen eieren over de aarde uitgestort. Enkele honderdduizenden zijn in Nederland neergekomen. En dan zijn de miljoenen Chinese klonen van het ware Japanse ei nog niet eens meegerekend: imitatie-Tamagotchi's met snoezige namen als Dinky Dino, Gigapet en Nanopet.

Het is altijd wat met kinderrages. Oudere kinderen verkeren in de klemmende greep van ouderlijke onthechting en verlatingsangst. Hun hedentendage zo diepgevoelde bezorgdheid over de vraag of de Spice Girls en Back Street Boys wel bij elkaar zullen blijven, laat zich duiden als een sublimatie in de (pre-)puberale levensfase.

Een jaar of wat geleden waren er opeens flippo's voor de jongere mensensoort. Het ontketende ware kinderoorlogen. Peuters werden door kleuters op gewelddadige wijze ont-flippoot. Het was een strijd die een hoger, ontwikkelingspsychologisch doel diende. Ontwikkeld werden, onder meer: weerbaarheid en conflictoplossend vermogen.

Men zou kunnen beweren dat Tamagotchi ook tot rijping strekt. Kinderen leren immers voor iets te zorgen. Verantwoordelijkheid dragen, een affectieve relatie onderhouden - jong geleerd, oud gedaan, met een plastic ei aan een kettinkje.

Maar er is meer aan de hand met Tamagotchi. Het is niet zomaar een nieuwe Alfred Jodocus Kwak die hier het kinderleven is binnengemarcheerd. Het is een crypto-dominant wezentje dat piept om voorgeprogrammeerde aandacht. Bij gebrek aan zorg en toewijding gaat het dood, lekker puh. Maar geen nood: met één druk op de knop begint Tamagotchi aan een volgend leven. Alsof je je konijn kunt resetten als je het twee weken niet hebt verzorgd. Alsof euthanasietje spelen zo'n geschikt kinderspelletje is.

Zo valt er met iedere plaspop of gedigitaliseerde hoelahoep wel kinderpsychologie van de kouwe grond te bedrijven. Kwalijker echter is de plek die Tamagotchi inmiddels heeft weten op te eisen in het leven van volwassenen. Ouders passen op de Tamagotchi's van hun kinderen alsof het de gewoonste zaak van de wereld is. Tamagotchi's vergaderen gewoon mee in ambtelijke kantoren. Er zijn scholen waar Tamagotchi-crèches zijn ingericht, bemand door Tamagotchi-ouders die de hele dag op de knopjes gaan zitten drukken.

Wie op Internet het trefwoord 'Tamagotchi' intikt bij een der zoekprogramma's krijgt vele honderden websites voorgeschoteld. Een half uurtje bladeren is genoeg om in één nacht van liberaal tot conservatief te worden. Homepages van toddelende volwassenen die het leven van hun Tama beschrijven als ware het een heus schepsel Gods, tips voor een gezond Tamagotchi-leven, infografieken waarin de ontwikkelingsstadia van het ei zijn weergegeven - het is er allemaal, in alle talen van de wereld zo'n beetje.

In Hamburg zou dezer dagen een kerkhof voor overleden Tamagotchi's zijn opengesteld. Uitvaartkosten: DM 30. Op Internet bestaan deze kerkhoven al langer. Eén muisklik is voldoende om een grafsteentje op te richten voor het ontvallen ei. Wij lezen op de virtuele zerkjes: 'I'm a terrible mother, sorry, sorry!'. En: 'Sorry for accidentally flushing you down the toilet.'

Excuus aanvaard.

Enkele tientallen websites over Tamagotchi's zijn eenvoudig te vinden via de link-pagina www.urban.or.jp/home/jun/tama/link.html.

INFORMATIE

De virtuele huisdieren, geschikt voor kinderen vanaf ongeveer 8 jaar, zijn te koop bij speelgoedzaken, warenhuizen en huishoudelijke winkels. Alle varianten hebben een klokje dat er voor zorgt dat het speelei 's nachts stil is. Mocht het virtuele huisdier overlijden, dan wordt met de reset-toets een opvolger tot leven gebracht.

Het orginele speelei, de Tamagotchi, is een van de duurste (ƒ 39,95) en meest veeleisende wezentjes. Drie knoppen geven toegang tot acht functies. De Tamagotchi kan uitgroeien tot een aantal figuren, zowel in uiterlijk als in karakter. Doodgaan, of 'terugkeren naar zijn thuisplaneet', zoals de gebruiksaanwijzing het noemt, doet het diertje niet snel. Prettige bijkomstigheid van dit spelletje is dat het geluid kan worden uitgeschakeld.

My Galaxy Pet oogt het goedkoopst, maar kost toch nog ƒ 29,95. Vier knoppen bieden 8 mogelijkheden om het ondefinieerbare figuurtje te verzorgen. De Engelse gebruiksaanwijzing vertelt dat het beestje bij misdraging geslagen moet worden. My Galaxy Pet biedt echter weinig reden tot woede, hij geeft nauwelijks een kik.

Puppy van E Pet Game (ƒ 19,95) lijkt op het voorgaande ei, al is de uitvoering iets aantrekkelijker. Onder de vier knopjes zijn onder meer twee tamelijk saaie spelletjes te vinden, die de verzorger met het hondje kan spelen. Dat vereist overigens nauwelijks attentie. Het beestje blijft zelfs bij ernstig voedseltekort tevreden.

In de serie Zazoo is een aantal Disney-figuren in een speelei ondergebracht. Dit spel (ƒ 39,95) is het enige van de vijf waarbij de speler een naam voor het diertje kan invoeren. Daarnaast beweegt dit figuurtje het meest natuurlijk en is het scherm kleuriger dan voorgaande merken. Vier toetsen geven negen mogelijkheden van verzorging, waaronder een feest voor het hondje en een training met het aanleren van kunstjes. De kwaliteit van de verzorging wordt bij deze variant uitgedrukt in een getal van nul tot honderd. Het spel is afgelopen zodra het hondje een eigen gezin gaat vormen.

Hitorikko is een wezentje dat bij redelijke verzorging weinig problemen geeft. Het dier moet gevoerd, onderwezen en verschoond worden. Extra taak bij dit spel is dat ook de verwarming op de juiste stand moet worden gezet. Het speelei (ƒ 19,95) oogt aantrekkelijk, maar de handleiding vermeldt geen mogelijkheid tot het uitzetten van het geluid.

    • Gijsbert van Es