BESPARINGSTIPS

Energiebesparing is er in het groot, maar ook in het klein: in de eigen woning. Behalve een schoner milieu zijn er ook vaak financiële voordelen mee te behalen. Ook al omdat de gasprijs in 1998 met drie cent per kubieke meter omhoog gaat en omdat, als gevolg van de energiepolitiek, daarna nog meer prijsstijgingen te verwachten zijn. De energiebedrijven in de regio kunnen meestal meer vertellen over energiebesparing en subsidieregelingen. Een bloemlezing van mogelijke maatregelen:

CENTRALE VERWARMING Leidingen Isoleer de cv-leidingen op zolder en/of in de kruipruimte. Dat voorkomt afkoeling van het water in de radiatoren.

Radiatoren Plaats achter de radiatoren radiatorfolie of een warmteschild. Zo wordt de warmte weerkaatst die anders in de muur zou verdwijnen. Van radiatorfolie moet de reflecterende kant naar de radiator worden gericht, maar van een warmteschild juist naar de muur. Hang voor de radiatoren geen gordijnen; zij houden de warmte tegen.

Pomp Schaf een pompschakelaar aan. Hij zorgt ervoor dat de pomp alleen werkt als dat nodig is, dus niet als de cv toch al uit staat. Zo'n schakelaar kost 75 gulden, bespaart zo'n 300 kWh per jaar en verdient zich in anderhalf jaar terug. (Nieuwe cv-ketels hebben meestal al een pompschakelaar).

Thermostaat Wie in een goed geïsoleerd, tochtvrij huis de thermostaat een graad lager zet, heeft het meestal niet minder warm en bespaart zo'n 7 procent op de gasrekening. Een andere mogelijkheid is de thermostaat een uur voor het slapen gaan al op de lage stand te zetten. Zolang blijft de warmte wel hangen. De nachttemperatuur kan het beste op 15 graden worden ingesteld, om al te grote afkoeling en dus hoge stookkosten de volgende ochtend te voorkomen.

Ketel Wie een oude verwarmingsketel heeft, kan hem vervangen door een Verbeterd Rendement-ketel (VR-ketel) of een Hoog Rendement-ketel (HR-ketel). Een oude ketel heeft een rendement van 70 procent. Dat wil zeggen dat van elke gulden die aan stookkosten werd besteed, 30 cent niet aan verwarming heeft bijgedragen. Een VR-ketel heeft een rendement van 80 procent en een HR-ketel van 90 procent. Voor een VR-ketel zijn vaak aanpassingen nodig van de ruimte waarin hij komt: een afvoer voor condenswater en soms een aanpassing van het schoorsteenkanaal. Het energiebedrijf kan voor zijn cliënten op grond van hun jaarlijks gasverbruik uitrekenen welke ketel het voordeligst is. Wie de HR- of VR-ketel bovendien als een gesloten toestel koopt, spaart het binnenmilieu, doordat ze lucht van buiten voor verbranding gebruiken en de verbrande lucht weer naar buiten afvoeren. In vergelijking met een 'gewone' ketel is een gesloten HR-ketel 1.950 gulden in aanschaf duurder. Gemiddeld levert een HR-ketel een besparing aan gasverbruik op ter waarde van 250 gulden per jaar. De HR-ketel is dus in een kleine acht jaar terugverdiend.

Een gesloten VR-ketel kost 1.300 gulden meer dan een conventionele ketel, bespaart gemiddeld 135 gulden per jaar en is in ruim negeneneenhalf jaar terugverdiend.

WARM WATER

Ketel Een combiketel is een cv-ketel die ook warm water levert. Hij is maar iets duurder dan een gewone ketel. Als hij op zolder wordt geplaatst, gaat er echter veel water en warmte verloren voordat de keukenkraan warm water levert. In dat geval is plaatsing van een kleine keukenboiler of aanleg van een smalle warmwaterleiding aan te bevelen.

Boiler Een zonneboiler, een collector op het dak, inclusief een voorraadvat met naverwarming, kan tot een halvering van de kosten voor warm water leiden. De zonneboiler zelf is prijzig, maar soms ook gesubsidieerd. De energieverbruiker moet dus een afweging maken tussen kosten en baten.

Douche of bad Wie doucht verbruikt veel minder water dan wie een bad neemt. Een waterbesparende douchekop kan voor nog meer besparing op water en gas zorgen, naar schatting vijftig procent in vergelijking met een gewone douche.

In ongeveer een jaar is de aanschaf van zo'n douchekop terugverdiend. VERLICHTING

Gloeilampen De meest verkochte en in aanschaf goedkoopste lamp verspeelt veel licht: hij zet 90 procent van zijn energie om in warmte. Gloeilampen gaan maar kort mee.

Halogeenlampen Dikwijls populair wegens de vormgeving. Ze zijn bijna twee keer zo zuinig als gloeilampen, maar kosten ook aanzienlijk meer. Daardoor zijn ze in het verbruik toch het duurst.

TL-lampen Tegenwoordig ook in dunne TLD-uitvoering en verschillende kleuren verkrijgbaar. In die uitvoering zijn ze in het verbruik het zuinigst van alle lampen. Een bekend misverstand luidt: 'het is zonde om de TL-lamp uit te doen, want dat kost meer energie dan hem te laten branden'. Fout. Als de lamp veertien seconden uit is, zijn de kosten voor het aan- en uitdoen al terugverdiend.

Spaarlampen Nu ook in klein formaat verkrijgbaar en in twee kleuren: wit en warmwit. Ze zijn in aanschaf duur maar aanzienlijk zuiniger dan gloeilampen.

ISOLATIE

Tocht Tochtstrips en vulmiddelen tegen kieren zijn er in vele soorten en maten, terwijl het uiteraard van belang is de juiste vorm te gebruiken. Bij Energie Actief, een organisatie die over energiebesparing adviseert, is een werkmap verkrijgbaar waarin alle soorten worden beschreven.

Postbus 21804, 3001 AV Rotterdam.

Muren Als muren niet zijn geïsoleerd, verdwijnt ongeveer een kwart van de warmte naar buiten. Een eenvoudige maatregel daartegen is het vullen van de spouw, de ruimte tussen de binnen- en de buitenmuur. Een isolatiebedrijf kan bekijken - met behulp van een endoscoop - of en voor welk vulmiddel de spouw geschikt is. Erkende bedrijven beschikken over een verklaring van het Bureau Kwaliteitsverklaringen Bouw. Een andere mogelijkheid is gevelisolatie. Isolatieplaten worden hierbij aan de gevel bevestigd en van een pleisterlaag voorzien. Deze methode wordt vaak bij flatgebouwen toegepast en is ook eigenlijk alleen de moeite waard als een blok woningen ervoor kiest. De bewoner kan wel zelf opteren voor binnengevelisolatie. Maar dat is geen eenvoudig werk, vochtproblemen liggen op de loer en de muur komt circa tien centimeter naar binnen.

Vooraf advies inwinnen is aan te raden.

Daken Platte daken kunnen alleen aan de bovenkant worden geïsoleerd, met speciale platen, die er los of met grind op worden gelegd. Een lekkage wordt er overigens niet mee verholpen. Een schuin dak kan wel aan de binnenkant worden geïsoleerd met platen of isolatiedekens, nadat eventuele lekkages zijn gerepareerd. Wie dat karwei zelf wil uitvoeren, doet er verstandig aan eerst advies in te winnen. Een andere mogelijkheid is isolatiemateriaal aanbrengen tussen de dakpannen en het dakbeschot, maar dit werk kan alleen door een isolatiebedrijf worden verricht.

Vloeren Zeker wanneer er een kruipruimte of kelder onder de vloer zit, kan isolatie zinvol zijn. Meestal gebeurt dit aan de onderkant, maar het kan ook aan de bovenkant.

Onder houten vloeren kunnen isolatiedekens, platen of folie worden vastgespijkerd, mits men er voor zorgt dat het hout kan blijven 'ademen' (anders gaat het rotten).

Betonnen of stenen vloeren kunnen worden voorzien van isolatieplaten of folie die tegen de vloer worden gelijmd. Een andere mogelijkheid is schuim spuiten aan de onderkant. Ramen Dubbel glas houdt de warmte beter vast, voorkomt meestal beslagen ruiten en weert meer geluid van buiten, maar is relatief duur. Een vakman moet voor het aanbrengen ervan worden ingeschakeld en dat kost per vierkante meter al gauw 260 gulden. In sommige gevallen is hiervoor subsidie te krijgen. Afhankelijk daarvan valt de investering in 12 tot 15 jaar terug te verdienen. Voorzetramen zijn een andere mogelijkheid. Die zijn goedkoper en kunnen door de bewoner zelf worden geplaatst. Ze isoleren bijna net zo goed als dubbel glas, maar moeten aan de binnenzijde eenmaal per jaar worden schoongemaakt, omdat er in de luchtspouw tussen achter- en voorzetraam vuil kan komen. Het is dus handig ze van scharnieren te voorzien. De kosten worden geraamd op 172 gulden per vierkante meter en zijn in ruim 14 jaar terug te verdienen.

Bron: CEA, bureau voor communicatie en advies over energie en milieu. Voor individueel advies over subsidies voor energiebesparende maatregelen bestaat een Centraal Informatiepunt (CIP), dat door de gezamenlijke energiedistributiebedrijven is ingesteld. Het is te bellen op maandag, woensdag en vrijdag, van 9 tot 12.30 uur. (010) 4 04 66 11.