SES domineert satelliet-tv

De Wereldomroep deed de schotelkijkers naar zijn analoge televisieprogramma's dit weekeinde een foefje aan de hand, toen ijlings moest worden overgeschakeld van de Astra-satellieten (19,2 graden oost), naar Eutelsat-Hotbird (op 13 graden oost): zet uw op Astra gerichte apparatuur op WDR3, en draai de schotel zachtjes naar rechts. Zo gauw als u Fashion TV in beeld krijgt, 'kijkt' uw schotel naar de juiste groep satellieten. Rest nog slechts het afstemmen op de nieuwe frequentie van de Wereldomroep, 11.238 GHz, verticale polarisatie.

Menige schotelbezitter die nooit anders dan naar Astra heeft gekeken, zal wellicht aangenaam verrast zijn door Fashion TV, een televisiestation met uitsluitend modeshows. De doorkijkblouse die in het straatbeeld zo opvallend ontbreekt, komt daar elke tien seconden in beeld.

Of hij heeft zich geërgerd: want voor een goede ontvangst van Eutelsat-Hotbird waarop Wereldomroep-tv vanaf zondagavond van 19.00 tot 24.00 uur uitzendt, is een wat grotere schotel (minstens 70 cm) vereist dan voor de Astra (60 cm).

De plotselinge overgang van Wereldomroep-tv van Astra naar de Eutelsat-groep, de twee belangrijkste groepen satellieten voor directe radio- en televisieontvangst via de satelliet in Europa, markeert de concurrentie tussen deze twee ongelijksoortige exploitanten.

De vier Astra-satellieten en de Astra 1E die binnenkort de ruimte ingaat, zijn eigendom van de Luxemburgse Société européenne des satellites (SES). Deze onderneming heeft zich binnen enkele jaren een dominerende positie verworven op het gebied van omroep-satellieten, met name in landen waar veel schotels staan: Groot-Brittannië (vijf miljoen) en Duitsland (drie miljoen).

Sinds vorig jaar digitale televisie- en radio-ontvangst een aanvang nam, nam SES wederom de leiding. SES maakt sinds enige tijd ook reclame voor Astra als medium voor betere radio- en televisieontvangst - rijker, en bijna altijd van betere beeldkwaliteit dan de kabel. Dat je een schoteltje tegelijkertijd ook nog op andere satellieten zou kunnen richten wordt niet benadrukt. SES wil het imago van satellietontvangst verder opvijzelen door het verstrekken van ontwerpopdrachten voor estetisch aantrekkelijker schotels, en de introductie van apparatuur waarbij in nieuw te bouwen appartementscomplexen een distributiesysteem voor collectieve schotelontvangst kan worden in gebouwd.

Daarbij vergeleken maakt de in Parijs gevestigde organisatie Eutelsat misschien een wat weinig swingende indruk. Eutelsat is dan ook geen volbloed commerciële organisatie, maar een gemeenschappelijke onderneming van de Europese nationale PTT's. Onze Nederlandse aandeelhouder PTT Telecom kon de Wereldomroep dus ook vrij vlug aan een nieuwe transponder helpen, toen de onderhuur op de (analoog) overbevolkte Astra's vorige week plotseling werd opgezegd. Eutelsat heeft satellieten op verschillende locaties hangen, maar die op 13 graden oost zijn de populairste: het zijn er nu vier, waaronder drie moderne zogeheten Hotbirds, en er komen er nog twee bij. Eutelsat heeft trouwens ook op de andere locaties zeer ambitieuze plannen.

Uitzenden via Eutelsat is belangrijk goedkoper dan via Astra, waar een volledige analoge transponder toch al gauw veertien miljoen gulden per jaar kost. Nu zijn de rijkste televisiestations niet altijd de leukste, dus wie een satelliet-ontvanger koopt, zou altijd tenminste om een gecombineerde ontvangst van Astra en Eutelsat-Hotbird moeten vragen.

SES en Eutelsat zijn overigens in een oorlogje verwikkeld om één bepaalde positie in de geostationaire baan op 37.000 kilometer boven de evenaar, waar omroepsatellieten draaien zodat het vanaf de aarde lijkt alsof ze altijd op dezelfde plaats hangen. SES wil op 28 graden oost een nieuwe serie satellieten hangen, die digitale omroep voor de Britse markt zouden moeten bedrijven. Maar Eutelsat zegt op die plek oudere rechten te hebben. Om deze aanspraak kracht bij te zetten heeft Eutelsat, na de lancering van de Hotbird 3 voor 13 graden oost, deze satelliet eerst een tijdje voor testuitzendingen op 28 graden oost laten hangen.

    • Raymond van den Boogaard