Klassieke muziek met toelichtingen

Concert: Joe Jackson. Gehoord: 24/11 Paradiso, Amsterdam. Herhaling: 25 en 26/11 (uitverkocht).

Het schrijven van drie minuten-popliedjes is niet zijn sterkste kant, zei Joe Jackson in deze krant. Iemand zou deze gepensioneerde popmusicus, zoals de 43-jarige Jackson zichzelf schertsend noemt, eens aan zijn verstand moeten peuteren dat drie minuten-popliedjes juist wél zijn sterkste kant zijn. Hij mag dan een platencontract hebben met Sony Classics en zijn laatste cd Heaven and Hell mag in quasi-klassieke pretentie niet onderdoen voor de symfonische winkeldochter Will Power van tien jaar geleden, nooit heeft Joe Jackson meer iets beters gemaakt dan de korte liedjes uit zijn beginperiode, toen hij als angry young man van de new wave werd beschouwd. Eigenlijk weet hij dat zelf ook wel, want waarom anders zou hij zijn optreden van gisteravond begonnen zijn met Is She Really Going Out With Him, om via allerlei bombastische omzwervingen uit te komen bij Slow Song; twee van het handjevol popklassiekers dat hij op zijn naam schreef?

Joe Jackson bereidde een uitverkocht Paradiso zachtjes voor op de uitputtingsslag die komen ging. Begeleid door twee deftige dames op viool, toetsen en zang speelde hij beheerste en drummerloze versies van zijn oude nummers, zittend achter de piano en in chronologische volgorde. Hilarisch was de truc die hij uithaalde bij Home Town, meegezongen met een transistorradio nadat hij een aantal zenders had laten passeren op zoek naar goede muziek. Zijn gevoel voor humor verdween echter als sneeuw voor de zon toen het moment was aangebroken voor de integrale uitvoering van Heaven and Hell.

Met klassieke muziek had het werkstuk hoegenaamd niets te maken, te meer omdat orkestpassages schaamteloos werden afgespeeld via een samplekeyboard en er meer dan bij de eerder gespeelde 'gewone' popsongs werd teruggegrepen op ingeblikte computer- en slagwerkritmes. Bovendien sprak de muziek niet voor zichzelf, maar moest Jackson tussendoor uitgebreid toelichten hoe het achterliggende concept gebaseerd was op de zeven ondeugden waaronder woede, uitgebeeld door onzichtbaar duellerende drummers, en luiheid, geïllustreerd door een slome accordeonmelodie. Memorabele liedjes ontbraken en in plaats daarvan nam Jackson zijn toevlucht tot holle gestes als de projectie van de kaart van Bosnië bij een nummer over hebzucht, of een lyrische vioolsolo uit de sampler waarbij de echte violiste werkloos toekeek.

Wie houdt Joe Jackson eigenlijk voor de gek met zijn klassieke luchtkasteel, zichzelf of zijn publiek? Er ging een zucht van verlichting door de zaal toen hij voor de toegift twee nummers van zijn beste album Night and Day (1982) van stal haalde, waaronder een ontwapenende 'lounge-versie' van het intelligente feestnummer Stepping Out. Als het opheffen van grenzen tussen pop en klassiek hem werkelijk na aan het hart ligt, zou hij dat nog eens met een echt orkest moeten spelen.

    • Jan Vollaard