Congo: VN-missie mag nu aan het werk

KINSHASA, 26 NOV. De speciale commissie van de Verenigde Naties voor onderzoek naar schending van mensenrechten in Congo kan volgens Kinshasa nu meteen aan het werk. “U had eergisteren al aan het werk kunnen gaan”, zei vanochtend de Congolese minister Richard Mbaya tijdens een onderhoud met de commissie in Kinshasa. Zijn uitspraak volgde op een ultimatum dat VN-secretaris-generaal Kofi Annan gisteren de Congolese regering had gesteld: de commissie moest binnen 48 uur aan het werk of zou worden teruggetrokken.

De commissie moet grootschalige moorden, eerder dit jaar gepleegd onder Rwandese Hutu-vluchtelingen in Oost- en Noordwest-Congo, onderzoeken. De Congolese regering ziet de commissie als een internationale samenzwering waardoor Frankrijk het aanzien van het nieuwe regime kan ondermijnen. De 25 leden van de commissie verblijven al enkele maanden in Kinshasa maar kregen tot dusverre geen toestemming van de autoriteiten om de binnenlanden in te trekken.

Vorige maand bereikte de Amerikaanse afgezant Bill Richardson tijdens een bezoek aan Kinshasa een compromis. Achter de schermen werd de regering beloofd dat in de conclusie van het rapport niet alleen de rol van de Congolese autoriteiten maar ook die van Frankrijk, Rwanda en de VN bij de crisis in het gebied van de Grote Meren aan de kaak zal worden gesteld.

De commissie kon echter nog steeds niet aan haar werk beginnen. “Eergisteren wilden we onze vliegbiljetten naar het oosten kopen. Maar we kregen van de luchtvaartmaatschappij te horen dat dit onmogelijk was zolang de regering geen toestemming had gegeven voor onze reis”, aldus een lid van de VN-commissie.

Maar kennelijk probeert de regering nu een nieuwe aanvaring met de VN te vermijden. De hernieuwde controverse komt op een cruciaal moment voor Congo. Volgende week heeft in Brussel een grote donorconferentie, 'Amis de Congo' geheten, plaats. Donorlanden weigeren hulp zolang de Congolose autoriteiten niet samenwerken met de commissie.