Uitstel Culturele Hoofdstad; Rotterdam moet nog half jaar wachten

BRUSSEL 25 NOV. Tot teleurstelling van Rotterdam zijn de ministers van cultuur van de EU-landen er gisteren in Brussel niet in geslaagd een besluit te nemen over de aanwijzing van een Culturele Hoofdstad van Europa in 2001.

Rotterdam was met vijf andere steden kandidaat. Een meerderheid van de EU-ministers was volgens Rotterdamse wethouder Kombrink (kunst) maar een besluit werd geblokkeerd door Spanje en Italië. Staatssecretaris Nuis (Cultuur) sprak van een treurige gang van zaken.

Op de bijeenkomst van de cultuurministers bleek gisteren in Brussel dat elf landen voor de aanwijzing van één stad als Culturele Hoofdstad in 2001 waren. Vier landen, Spanje, Italië, Portugal en België, spraken zich uit voor aanwijzing van verscheidene steden. Spanje dat Valencia kandidaat had gesteld, hield onverbiddelijk vast aan zijn voorstel alle kandidaten - Rotterdam, Riga, Bazel, Valencia, Genua, Oporto - in 2001 tot Culturele Hoofdstad uit te roepen. Ook Italië wilde de kandidatuur van Genua niet intrekken.

Rotterdam moet zelf uitmaken of het zijn kandidatuur, eventueel ook voor het jaar 2002, wil handhaven. “Ik zou de stad dat zeker aanraden”, aldus Nuis. In maart komen de ministers van cultuur van de EU-landen opnieuw bijeen, onder leiding van Groot-Brittannië dat op 1 januari Luxemburg als voorzitter van het EU-beraad opvolgt. Volgens Nuis wordt het wel erg kort dag als komend voorjaar pas het besluit valt Rotterdam te kiezen als Culturele Hoofdstad in 2001. De Maasstad is ook tevreden met de titel in het 2002, maar voor dat jaar zijn al andere steden kandidaten gesteld, waaronder het Franse Lyon en mogelijk ook Lille.

Het besluit een Culturele Hoofdstad aan te wijzen moet volgens de EU-regels met algemene stemmen worden genomen. Een ruime meerderheid was volgens staatssecretaris Nuis voor aanwijzing van een stad, zoals Melina Mercouri, de overleden Griekse minister van Cultuur, het destijds had bedoeld: één ster die een jaar mag schitteren. Bij uitzondering zijn er in het bijzondere jaar 2000 negen culturele hoofdsteden in Europa, zes in de EU en drie daarbuiten. Spanje en Italië zijn dan vertegenwoordigd met Santiago de Compostela en Bologna.

Spanje dat voor elk jaar tot en met 2004 steden voor de titel Europese Hoofdstad kandidaat heeft gesteld, blokkeerde gisteren alle besluitvorming. Madrid verzette zich ook tegen het voorstel van Luxemburg te beslissen volgens de methode die bij de verdeling van de Olympische Spelen wordt gevolgd: een reeks van stemmingen waarbij telkens de stad afvalt die het minste aantal stemmen heeft gekregen. Ook voorstellen voor een partnerschap van bijvoorbeeld twee of drie steden - Nuis suggereerde Oporto, Rotterdam en Riga - stuitte op het veto van Madrid. Madrid wil dat steden van alle regio's in het land aan de beurt komen. “Als er niets verandert, zitten we daar zestien jaar aan vast, want zoveel regio's heeft Spanje”, sneerde Nuis.