Vertrouweling Netanyahu stapt op

TEL AVIV, 24 NOV. De aanhoudende crisis in de Israelische Likudpartij heeft gisteren geleid tot het aftreden van de 38-jarige Avigdor Lieberman, de directeur-generaal van het ministerie van premier Benjamin Netanyahu en diens vertrouweling. Woordvoerders van linkse oppositiepartijen voorspellen dat het opstappen van Lieberman de verdere verzwakking markeert van de binnenlandse politieke positie van Netanyahu, die volgens de Israelische pers in het buitenland al onder zwaar vuur ligt van president Clinton.

“Zijn lot is bezegeld”, merkte Jossi Sarid, de leider van de Burgerrechtenpartij op. Anderen voorspellen vervroegde algemene verkiezingen.

De meningen in Likud zelf lopen uiteen of het opstappen van Lieberman de positie van Netanyahu in de partij en aan het hoofd van de regering verzwakt of versterkt. Liberman, een doorgewinterde manipulator, werd er door zijn tegenstanders van beschuldigd verantwoordelijk te zijn voor de afschaffing door het recente partijcongres van voorverkiezingen voor de samenstelling van de kandidatenlijst van Likud voor het parlement. Dat was de aanleiding, maar niet de diepste reden, voor de 'opstand' van ministers en parlementariërs tegen Netanyahu. De oppositie tegen de premier zag in de manoeuvre van Netanyahu via Lieberman in het partijcongres een poging om hen politiek te liquideren.

De muiterij bleek meer politieke diepte te hebben dan Netanyahu aanvankelijk veronderstelde. Hij zag zich gedwongen een commissie van onderzoek naar het handelen van Lieberman tijdens het partijcongres in te stellen. Ook stelde hij voor onder de leden van Likud een referendum te houden over de kwestie van de voorverkiezingen. Lieberman heeft deze ommezwaai Netanyahu niet in dank afgenomen.

Netanyahu heeft volgens politieke commentatoren Lieberman om tactische redenen laten vallen in de hoop zijn politieke huid te redden. Likud-politici gaan ervan uit dat Lieberman de sterke man van Netanyahu in de partij blijft en uit diens naam de campagne tegen de tegenstanders en uitdagers van Netanyahu krachtig zal voortzetten. In Likud wordt ook gespeculeerd dat Netanyahu met het oog op vervroegde algemene verkiezingen Lieberman heeft laten gaan, zodat hij reeds nu de verkiezingscampagne kan organiseren. Als organisator speelde Lieberman een belangrijke rol in de wederopbouw van Likud na de nederlaag in 1992 en de zege van Netanyahu op Shimon Peres vier jaar later in de strijd om het premierschap.

Pagina 5: Idee voor voortzetting vredesproces

Gelijktijdig met het aftreden van Lieberman liet Netanyahu gisteravond enkele ideeën omtrent de voortzetting van het vredesproces met de Palestijnen uitkomen. Volgens zijn woordvoerder is Netanyahu bereid zes tot acht procent van gebied op de Westelijke Jordaanoever dat uitsluitend in Israelische handen is, in het raam van de tweede terugtrekking volgens Oslo aan de Palestijnen over te dragen.

In dat geval moeten de Palestijnen instemmen met versnelde onderhandelingen over de beëindiging van het Israelisch-Palestijnse conflict. Zegslieden van het Palestijnse zelfbestuur hebben vanmorgen negatief gereageerd op deze ideeën. Op hun beurt hebben woordvoerders van de sterke 'land van Israel' lobby binnen de regeringscoalitie al laten weten er niet tegen op te zien een regeringscrisis te forceren over een overdracht van land in Judea en Samaria, de Westelijke Jordaanoever.

Netanyahu sprak zich gisteren in Oost-Jeruzalem uit voor versterking van de joodse aanwezigheid in dit overwegend Palestijnse deel van de hoofdstad. Aanleiding hiertoe was de moord eind vorige week op een joodse student in het ommuurde deel van Oost-Jeruzalem. Er komen enkele nieuwe Israelische politieposten bij in dit deel van Jeruzalem en enkele huizen in de islamitische wijk zullen door joden worden betrokken. Palestijnse woordvoerders hebben gisteren voor bloedvergieten gewaarschuwd indien deze Israelische plannen worden uitgevoerd.