Franck: de tienerdirigent

Concert: Radio Filharmonisch Orkest o.l.v. Mikko Franck. Gehoord: 23/11, Concertgebouw Amsterdam.

De bron van talentvolle dirigenten dreigt op te drogen, waarschuwde Norman Lebrecht nog niet zo lang geleden in zijn boek De mythe van de maestro. Steeds vaker blijkt echter dat Lebrecht heel wat aanstormende talenten over het hoofd heeft gezien, zoals de intussen 22-jarige Engelse dirigent Daniel Harding en onze 27-jarige landgenoot Lawrence Renes. Nog veel jonger is de 18-jarige Finse dirigent Mikko Franck. Gisteren maakte hij in het Concertgebouw een verbluffend debuut bij het Radio Filharmonisch Orkest.

Franck is onlangs officieel begonnen aan het eerste jaar van zijn dirigentenopleiding, maar hij is al enkele jaren onder de hoede van Jorma Panula, die bekendheid geniet als coach van de Finse meesterdirigent Esa-Pekka Salonen. Terwijl veel van zijn medestudenten zich zullen moeten behelpen met een tot het klavier gereduceerd orkest, leeft Mikko Franck zich regelmatig uit met de toonaangevende orkesten in zijn land. Binnenkort dirigeert Mikko Franck bovendien Die Zauberflöte bij de Nationale opera van Finland en gaat hij op tournee door Japan. Er lijkt voor hem een carrière in het verschiet te liggen waar zijn docenten alleen maar van kunnen dromen.

De pueriele Mikko Franck oogt eerder vijftien dan achttien in zijn bovenmaats kostuum. Ondanks deze uiterlijke verschijning heeft hij een overdonderend en ongekunsteld charisma, waarmee hij zowel de musici als het publiek zijn wil dicteert. Het publiek kan rekenen op een bezwerende linkerhand als het wat te luidruchtig gaat verzitten. De orkestmusici verleidt hij hun beste spel te laten horen door ze op fysieke wijze feilloos door de netelige passages van een partituur te loodsen. Hij schokschoudert een ritmische stuwing, klieft accenten en inzetten door het luchtruim, kneedt klank en volume met zijn handen en onderhoudt een levendig oogcontact met de orkestleden. Een complimenteuze twinkeling na een mooie solo. Een strenge frons wanneer een orkestgroep te veel op de voorgrond dreigt te treden.

Een droomprogramma was het concert dat Franck in de serie Einde van een Eeuw dirigeerde allerminst. Toch creëerde hij zowel in Mahlers orkestratie van Beethoven Strijkkwartet op. 95 als in de Eerste symfonie van Sibelius prachtig verstilde momenten, perfect gecontroleerde klankerupties en constructieve lijnen. In het doodgeboren Vioolconcert van Julius Konyus, dat door de concertmeester van het Koninklijk Concertgebouworkest Rudolf Koelman met lyrische toon werd voorgedragen, toonde Franck zich bovendien een gedreven en oplettend begeleider. De Boy Power van tienerdirigent Mikko Franck heeft de potentie een even opvallend fenomeen te worden als de Girl Power van de Spice Girls. Maar dan met artistieke diepgang.