RTL4 en RTL5 stap terug in sluikreclame en geweld

De commerciële televisiezenders RTL4 en RTL5 komen onder Nederlands toezicht te vallen. Dat betekent dat programma's aangepast moeten worden wat betreft sluikreclame en geweld.

AMSTERDAM, 22 NOV. Het moet afgelopen zijn met haargroeimiddelfabrikanten die RTL4-programma's als de Vijf Uur Show of Koffietijd er voor betalen om in de uitzending te mogen opscheppen over hun ideale middel tegen kaalheid. In speciale reclameblokken is het wèl toegestaan. Een 'Billboard' met de naam van de sponsor voorafgaand aan een programma mag ook nog steeds. Maar onverholen aanprijzingen van artikelen binnen een televisieprogramma, zijn uit den boze.

Dat vindt althans het Commissariaat voor de media dat toeziet op de naleving van de Nederlandse mediawet. Een wet die door de commerciële stations RTL4 en RTL5 tot op heden genegeerd kon worden omdat zij geregistreerd staan als Luxemburgse zenders, een erfenis uit de tijd dat er in Nederland nog geen commerciële televisie gemaakt mocht worden. En Luxemburg houdt er op het gebied van media aanzienlijk soepeler regels op na.

Gisteren maakte het commissariaat bekend dat het beide Luxemburgse zenders onder Nederlands toezicht heeft geplaatst. Vóór 6 januari moeten ze een Nederlandse licentie hebben aangevraagd, en vóór 1 maart moeten ze hun programma's hebben aangepast aan de Nederlandse regelgeving. Zo niet dan kan het commissariaat kabelbedrijven verbieden RTL4 en RTL5 nog langer door te geven.

Duidelijk gesponsorde RTL-programma's als Eigen Huis en Tuin, Superscore, Gezond en Wel, Dat staat je Goed en Business Update zullen naar het zich nu laat aanzien moeten worden aangepast. Dat 't het commissariaat wat dat betreft ernst is, moest de wel in Nederland geregistreerde commerciële zender SBS6 in het voorjaar ondervinden toen het station een boete van honderdduizend gulden kreeg opgelegd voor het programma Koken met Cas omdat de tv-kok merken van ingrediënten aanprees. RTL4 en RTL5 zullen zich ook moeten houden aan de regels rond geweld op televisie. Films die zijn goedgekeurd voor twaalf jaar en ouder mogen niet eerder dan acht uur 's avonds op het scherm, terwijl films voor 16-jarigen pas vanaf tien uur vertoond mogen worden. Voor programma's die niet door de filmkeuring gezien zijn, geldt volgens de wet een eigen verantwoordelijkheid van de zenders.

Onlangs nog werden Veronica en SBS6 (wel in Nederland geregistreerde tv-stations) door het commissariaat berispt omdat ze zich op dat punt onverantwoordelijk gedragen zouden hebben.

Ingewijden schatten in dat de scherpere Nederlandse regels RTL4 en 5 jaarlijks tientallen miljoenen guldens gaan kosten. Adverteerders zullen immers minder willen betalen als ze op de zenders niet de vrije ruimte krijgen. Directeur P. Tillieux van de Holland Media Groep (HMG), moederbedrijf van beide zenders, wil dat niet bevestigen. “Als we er intelligent mee omgaan, kunnen we de impact minimaliseren. Hoe groot het verlies aan inkomsten zal zijn, hebben we nooit uitgerekend.” Tillieux legt zich overigens niet bij het besluit neer. Of hij daarvoor de rechter zal inschakelen, weet hij nog niet: “Duidelijk is wel dat 1 maart te snel is. Het is onmogelijk om programma's op zo'n korte termijn aan te passen,” aldus Tillieux. Volgens hem is het geen gelopen race: “Luxemburg wil ons helemaal niet kwijt. Het is een essentiële poot in de Luxemburgse economie: banken en media.” Overigens zeggen ingewijden binnen HMG dat velen de verandering van toezichthouder in werkelijkheid helemaal niet zo dramatisch vinden. Het bedrijf kan dan flink bezuinigen als de technische staf in Luxemburg verdwijnt. Het zou vooral de Luxemburgse aandeelhouder CLT zijn die problemen maakt.

Het commissariaat baseert zich volgens voorzitter drs. H. Koetje echter op veranderingen in de Europese mediarichtlijn 'Televisie zonder grenzen' die bepaalt dat het toezicht op televisiestations moet gebeuren in het land van vestiging. En dat is Hilversum omdat daar voor beide zenders drie- tot vierhonderd medewerkers werkzaam zijn. In Luxemburg zijn dat er slechts zestig, voornamelijk technici. Verder worden de programmatische beslissingen volgens Koetje in Hilversum genomen, een tweede criterium voor een vestigingsplaats. In het Gooi houden de redacties en de programmadirecteuren hun kantoor. Naar dat laatste gegeven moest het commissariaat zelf onderzoek doen want de Holland Media Groep weigerde daarover mededelingen te doen.

    • Jaco Alberts