Clinton: belangrijke eerste stap; Vredesoverleg over Korea in december

TOKIO, 22 NOV. Op 9 december beginnen in Genève formele vredesonderhandelingen tussen Noord- en Zuid-Korea, de Verenigde Staten en China. De aankondiging van de besprekingen, gisteren in New York, is een doorbraak in de gespannen situatie op het Koreaanse schiereiland, een van de laatste overblijfselen van de Koude Oorlog.

Volgens de gezamenlijke verklaring van de vier landen zal de conferentie in Genève zijn gericht op “een vredesregeling voor het Koreaanse schiereiland en vermindering van spanningen”. De aankondiging komt na slechts één dag van besprekingen op ambtelijk niveau over de agenda voor de vredesonderhandelingen.

Eind september braken de vier landen een eerdere ronde van deze gesprekken in pessimistische stemming af. Breekpunt was toen de Noord-Koreaanse eis dat terugtrekking van Amerikaanse troepen uit Zuid-Korea deel zou zijn van een vredesregeling. Voor de VS en Zuid-Korea was deze eis echter onbespreekbaar. De VS hadden eerder juist gesteld dat Amerikaanse troepen ook nà een vredesregeling op het Koreaanse schiereiland gestationeerd moeten blijven. Na het afbreken van de gesprekken in september zeiden Amerikaanse vertegenwoordigers dat het overleg slechts na een Noord-Koreaanse tegemoetkoming kan worden hervat. De gisteren uitgegeven verklaring geeft niet aan of deze kwestie is opgelost. In de periode tussen het afbreken van de gesprekken in september en de verklaring van gisteren hebben zich veranderingen voorgedaan in beide Korea's die wellicht hebben bijgedragen aan de positieve ontwikkeling. Zuid-Korea maakt een economische crisis door terwijl volgende maand presidentsverkiezingen worden gehouden. Een doorbraak in de Noord-Zuid-gesprekken kan de regeringspartij helpen.

In Noord-Korea is Kim Jong-il afgelopen maand benoemd tot secretaris-generaal van de Arbeiderspartij, een positie die vacant was sinds het overlijden van zijn vader in 1994. Zuid-Koreaanse analisten hebben er op gewezen dat Kim zijn binnenlandse positie alleen kan versterken door economische ontwikkeling. Een vredesregeling biedt uitzicht op investeringen uit de VS, Zuid-Korea en Japan in Noord-Korea, dat wordt geteisterd door negatieve groei en hongersnood.

Het vredesoverleg moet een definitief einde maken aan de Koreaanse Oorlog, die in 1953 tijdelijk werd besloten met een wapenstilstand. In een eerste reactie zei president Clinton gisteren: “Er is nog veel werk voor de boeg, maar een belangrijke eerste stap is nu gezet en de VS willen een partner zijn van het Koreaanse volk bij het bouwen van een vreedzame toekomst.”

    • Hans van der Lugt