BESCHAAFD ETEN (1)

De beschouwing van R. Corbey (W&O, 8 november) over Norbert Elias' civilisatietheorie en diens visie op beschaafd eten riep bij mij een kleine gebeurtenis in herinnering die op grappige wijze Elias' etnocentrisme in dezen illustreert.

De gebeurtenis deed zich voor op een avond in een Ghanees dorp. Ik zat met twee vrienden te eten en volgde tegelijkertijd de maaltijd van een van de moeders in het huis met haar kinderen. Ze zaten aan de fufu, een favoriet Ghanese gerecht dat men eet met de handen, of eigenlijk, met de hand, de rechter. Haar zoontje van twee pakte op dat moment een lepel en probeerde daarmee te eten. Nog hoor ik de schelle stem van de moeder: “Kwasi, eet netjes, eet met je hand!” Ze riep het luid, maar Elias kon het toen niet meer horen.

Correct fufu eten met je hand is een kunst. De soep die erbij hoort met je hand eten is nog moeilijker. Wie dat kan zonder er een bende van te maken is echt beschaafd. Ik heb die graad van beschaving nooit bereikt en moest me voor de soep altijd behelpen met de lepel. En dan nog maakte ik er een puinhoop van. Waar ik had gezeten, moest altijd met een doek het gemorste eten opgeveegd worden. Maar mijn Ghanese vrienden waren zo beschaafd mij dat helemaal niet kwalijk te nemen. Ik was immers een vreemdeling en die mag onbeschaafde dingen doen.

    • Sjaak van der Geest