Reisbureau gehandicapten beschuldigd van gesjoemel

DEN HAAG, 21 NOV. Vijf stafmedewerkers van reisbureau 'Het Buitenhof' in Naaldwijk beschuldigen hun directie en bestuur van gesjoemel met tarieven en declaraties. Nadat de vijf hiervan aangifte hadden gedaan bij de politie, zijn ze op staande voet ontslagen. Zij gaan daar tegen in beroep. Bij dit reisbureau boeken jaarlijks ruim 3.000 verstandelijk gehandicapte mensen hun vakantie.

Onder de grote groep vrijwilligers die ieder jaar de georganiseerde groepsreizen begeleiden, is grote onrust ontstaan. Ze vrezen dat als gevolg van deze affaire een groot aantal gehandicapten volgend jaar niet op vakantie kan gaan. Een inderhaast gevormde commissie onderneemt volgende week een reddingspoging.

De reisorganisatie uit Naaldwijk verkoopt uitsluitend reizen voor licht verstandelijk gehandicapte mensen en geldt in dit segment als een van de grootste in Nederland. De jaarlijkse omzet is 6,5 miljoen gulden. De reizen gaan naar accommodaties in binnen- en buitenland en worden begeleid door deskundige vrijwilligers. Op een aantal van veertien reizigers gaan twee begeleiders mee. Hun verblijfskosten worden via een opslag door de gehandicapten betaald.

Advocaat L.E. Drenthe van 'Het Buitenhof' spreekt van “een hoop gedoe om niks, het is gewoon een arbeidsconflict”. Ondanks het ontslag voor bijna de helft van de staf is volgens hem de continuïteit gewaarborgd. Hij vraagt bij publicatie rekening te houden “met de kwetsbaarheid van de doelgroep”.

De kern van het probleem voor de vijf stafmedewerkers is de belangenverstrengeling tussen de algemeen directeur W. Degreef (66) en diens ex-echtgenote M. Arts die in Den Haag het commerciële reisbureau 'Kraayenstein' leidt. Meer dan negentig procent van de reizen voor de gehandicapten koopt 'Het Buitenhof' in bij het bureau van Arts. Enige controle op de prijzen is niet mogelijk, zo stelden de medewerkers vast. “Het gekke is dat onze directeur in het kantoor van 'Het Buitenhof' de rekeningen tikt voor 'Kraayenstein' ”, zegt een van de stafmedewerkers. Ze wijst er op dat Degreef en Arts formeel gescheiden zijn, maar wel bij elkaar zijn blijven wonen.

Het vijftal heeft verder kritiek op het declaratiebeleid van het bestuur. De voorzitter en secretaris van de stichting ontvangen als vergoeding jaarlijks tienduizenden guldens. De strafklacht van de stafmedewerkers en het daarop volgende ontslag vormen de climax in een reeks confrontaties tussen medewerkers enerzijds en de algemeen directeur en het bestuur anderzijds. “Drie jaar geleden kreeg ik argwaan, omdat allerlei zaken niet bleken te kloppen. Vragen daarover werden niet beantwoord”, zegt Carla Boeren, ontslagen lid van het managementteam van 'Het Buitenhof', waar ze zeven jaar werkte.

Niet lang na deze botsing kreeg de eveneens ontslagen adjunctdirecteur J. Raateland informatie onder ogen dat directie en bestuur hem voortaan “buiten de financiën zouden houden”. Raateland had te veel kritische vragen gesteld, veronderstelt hij. Boeren: “Het Buitenhof is een BV die stichting wordt genoemd.” Boeren en Raateland hebben onlangs vastgesteld dat bestuursleden dienstreizen declareerden die nooit gemaakt konden zijn. Raateland: “Op die declaraties stonden data en verschillende getuigen bevestigden dat de betrokkene toen op een heel andere plaats was, bijvoorbeeld op Schiphol bij het vertrek van een groep.”

De voormalige medewerkers hebben ook vastgesteld dat de verstandelijk gehandicapten om onduidelijke redenen meer in rekening wordt gebracht voor hun reis dan in de brochure staat vermeld. “Een nadere analyse van zes reizen bracht verschillen aan het licht die varieerden van dertig tot honderden guldens. Het totale verschil bedroeg al meer dan 6.000 gulden”, aldus Raateland.

Raateland en Boeren hebben diverse pogingen ondernomen om zowel met de directeur als met het bestuur overleg te plegen, zo verklaren ze. “Dat werd niet geaccepteerd, ze stelden daarop onmiddellijk een interim-manager aan. Dat heeft bijna een ton gekost en niets opgeleverd.” Verder gaf het bestuur een accountant opdracht de boeken te controleren, maar zoals deze aangaf verhinderde “de aard en omvang van de organisatie” een diepgaand onderzoek dat een verklaring van betrouwbaarheid zou kunnen opleveren. De accountant stelde echter geen grove onjuistheden vast. Wel trof hij bedragen aan die in zijn ogen onvoldoende waren onderbouwd. Ook gaf hij aan dat de overeenkomst tussen 'Buitenhof' en het commerciële reisbureau 'Kraayenstein' nader diende te worden onderzocht.

De vijf verontruste medewerkers hebben zich eerder dit jaar tot de rechter gewend met een verzoek de door hen aangetroffen 'misstanden' en 'wanbeleid' te onderzoeken. De rechtbank heeft dat verzoek afgewezen, omdat een vermoeden van fraude onvoldoende was onderbouwd. De rechter wees de klagers er op dat ze zich alsnog tot het openbaar ministerie konden wenden als ze overtuigd bleven van hun gelijk. Dat resulteerde in de aangifte op zes november.

Volgens de raadsman van 'Het Buitenhof' moet de aangifte worden beschouwd als een wraakactie van de adjunct-directeur in het bijzonder: “Hem is op enig moment duidelijk geworden dat hij de huidige directeur niet zou kunnen op volgen en hij heeft dat niet verwerkt.” Raateland noemt dat een onzinnige redenering: “De feiten moeten worden onderzocht, dan praten we verder.”