Blair neemt het weer op voor Brits koningshuis

LONDEN, 21 NOV. Voor de derde keer in drie maanden heeft premier Tony Blair het Britse koningshuis gisteren verdedigd. In een toespraak ter gelegenheid van het gouden huwelijksfeest van koningin Elizabeth en prins Philip zei hij dat “een sterke en bloeiende monarchie dezelfde rol kan spelen in een nieuw en modern Groot-Brittannië als in het verleden”.

De koningin verklaarde in haar dankwoord dat het koningshuis niet kan overleven zonder steun van het volk, en dat de koninklijke familie geen andere keus heeft dan te luisteren naar de stem van het volk.

Britse commentatoren legden de woorden van de koningin vanmorgen uit als een verklaring van bereidheid om de monarchie te moderniseren. Daarbij gaat het vooral om uiterlijkheden. Voor de dankdienst en de lunch die gisteren ter gelegenheid van het gouden huwelijksfeest werden gehouden, waren niet alleen vertegenwoordigers van de elite en het establishment uitgenodigd. Ook de toon van haar dankwoord was informeler en persoonlijker dan de Britten kennen van hun koningin.

De vorstin zei dat de kloof tussen een monarchie op erfbasis en de gekozen regering, ondanks de enorme constitutionele verschillen, “in werkelijkheid niet zo groot is”. “Het zijn instituten die elkaar aanvullen, ieder met zijn eigen rol. En beide, op hun eigen wijze, kunnen alleen maar bestaan met de steun en de instemming van het volk.” Regeringen hebben het in dat opzicht makkelijk, zei de koningin, omdat het “brute systeem” van de stembus in elk geval duidelijkheid verschaft. “Voor ons, als koninklijke familie, is de boodschap vaak veel lastiger te lezen omdat ze vertroebeld kan zijn door respect, retoriek of strijdige stromingen in de publieke opinie. Maar we zijn verplicht om die boodschap te verstaan.”

Met die woorden verwees de koningin naar de chaotische periode, kort na het overlijden van prinses Diana, toen de monarchie wereldvreemdheid en kilheid werd verweten. Premier Blair nam het in die dagen twee keer voor het koningshuis op. Gisteren zong hij de lof van de vorstin zoals geen van zijn Conservatieve voorgangers ooit gedaan heeft. Hij prees haar als “een uitzonderlijk scherpzinnige en opmerkzame waarnemer van de wereld” en als een model van waardigheid en wijsheid dat het beste vertegenwoordigt wat Groot-Brittannië heeft te bieden. Hij noemde haar ook “een symbool van eenheid in een wereld vol onzekerheid”.

    • Dick Wittenberg