The Fog

The Fog (John Carpenter, 1980, VS). RTL5, 20.30-22.10u.

The Fog ( John Carpenter, 1980) begint als een ouderwets kampvuurverhaal. Een groepje kinderen luistert ingespannen naar het relaas van een oude schipper, wiens zakhorloge als de wijzer van een trage metronoom heen en weer zwiept in het flikker-flakker licht van de vlammen. Het is bijna middernacht, het spookuur breekt aan en er valt weer een hoop te griezelen. Het is precies honderd jaar geleden dat er een schip in de mist te pletter liep op de kust van Antonio Bay en de legende wil dat die verschrikkelijke nevel terug zal keren om nieuwe slachtoffers te maken... De mist speelt een mooie dubbelrol, enerzijds als een personage dat opdoemt, mensen verslindt en schrik aanjaagt. Anderzijds als decor, een schutsmantel die het mogelijk maakt verdronkenen uit hun zee-graf op te laten staan.

The Fog was de eerste film die Carpenter maakte na zijn indrukwekkende debuutfilm Halloween (1978) en de hooggespannen verwachtingen van pers en publiek werden destijds niet helemaal ingelost. Zeker omdat hij de succesvol gebleken Poltergeist-effecten uit zijn eerste film kopieerde en Jamie Lee Curtis weer een hoofdrol gaf. Toch is The Fog een echt spookverhaal, dat ook zonder het aan Edgar Allan Poe ontleende motto 'Is all that we see or seem/ But a dream within a dream?' de 'tales of terror' van de dichter van 'The Raven' in de herinnering roept.

In zijn fotoboek Visions of Poe maakte fotograaf Simon Marsden een selectie uit Poe's korte verhalen en gedichten en illustreerde ze met duistere, 'gothic' aandoende foto's van overwoekerde graftomben, onheilszwangere luchten en verweerde standbeelden van zeemonsters. Vooral de afbeelding bij het gedicht 'A Dream within a Dream' (waaraan Carpenter zijn motto ontleende) had zo een still uit The Fog kunnen zijn. Het is een verlaten stukje duin, met een gammel trapje naar het strand dat bezaaid ligt met wrakhout. Het gedicht bevat meer regels die Carpenter geïnspireerd moeten hebben: 'I stand amid the roar/ Of a surf-tormented shore (...) O God! can I not save/ One from the pitiless wave? Marsden maakte voor zijn spookfoto's gebruik van infrarood-film, wat de zwart-wit afdrukken een ongrijpbare textuur geeft. Net als bij de beelden in de film lijkt de wind er doorheen te blazen, lijken ze verscholen achter flarden rook. Wat wij zien is even mesmeriserend als een droom.