Tekort van het rijk valt fors lager uit

DEN HAAG, 20 NOV. Het financieringstekort blijkt aanzienlijk lager uit te vallen dan rond Prinsjesdag werd geraamd.

Dit blijkt uit de zogenoemde Najaarsnota van minister Zalm (Financiën) over de stand van zaken in dit begrotingsjaar.

Zalm gaat ervan uit dat het tekort eind dit jaar zal uitkomen op 1,5 procent van het bruto binnenlands product, ruim 13 miljard gulden. Half september rekende Zalm nog op een tekort van 2 procent dit jaar en van 1,7 procent volgend jaar.

Het lagere financieringstekort - het verschil tussen de ontvangsten en de uitgaven van het rijk - wordt vooral veroorzaakt door de eerder bekend geworden belastingmeevaller van 2,75 miljard. Die meevaller is vooral het gevolg van de hogere opbrengst van de vennootschapsbelasting.

Met een financieringstekort van 1,5 procent blijft Nederland ruim onder de 3 procent dat als maximaal tekort geldt om te kunnen toetreden tot de Economische en Monetaire Unie.

In de Najaarsnota maakt Zalm duidelijk dat de gemeente Den Haag één miljard gulden krijgt om zijn schuld vrijwel weg te werken. Dat zou betekenen dat de stad vanaf 1998 niet meer onder curatele van het rijk zou vallen, de zogenoemde Artikel 12-status.

Zalm volgt hiermee het advies van de Raad voor Financiële Verhoudingen (RFV). Dit adviesorgaan van de staat heeft deze week de staatssecretarissen Van de Vondervoort (Binnenlandse Zaken) en Vermeend (Financiën) geadviseerd de schuld van Den Haag nog dit jaar weg te werken.

De stad Den Haag heeft de afgelopen jaren een schuld opgebouwd van ruim 1,1 miljard gulden.

De financiële ruimte hiervoor haalt de minister van Financiën uit tal van kleine meevallers. Het gaat daarbij onder meer om lagere uitgaven aan ambtenarensalarissen, rentelasten (75 miljoen) en de varkenspest (100 miljoen).

Ook wordt 114 miljoen gulden bespaard op de aanleg van de Betuwelijn, omdat het opkopen van de benodigde grond meer tijd vergt, waardoor de aanleg vertraging oploopt.

Zalm schrijft in zijn Najaarsnota dat de begroting van Sociale Zaken per saldo 300 miljoen gulden lager uitvalt. Ruim 110 miljoen daarvan is het gevolg van het teruglopen van het aantal bijstandsuitkeringen. De bewindsman heeft ook enkele tegenvallers te melden. Zo nemen de kosten voor de opvang van asielzoekers toe. Staatssecretaris Schmitz (Justitie) krijgt daarvoor 104 miljoen gulden extra.

Ook moet Nederland 200 miljoen gulden meer aan de Europese Unie afdragen en zijn de kosten van de huursubsidie ruim 80 miljoen hoger dan geraamd. Verder valt de opbrengst van 25 miljoen van de zogenoemde 'pluk ze'-wetgeving tegen. Op grond daarvan kunnen vermogens van criminelen in beslag worden genomen.