Kok ongelukkig met onenigheid over varkensplan

DEN HAAG, 20 NOV. Premier Kok is “niet gelukkig” met het “rumoer” dat in de coalitiefracties is ontstaan over de voorstellen van minister Van Aartsen (Landbouw) om de varkensstapel drastisch in te krimpen. Op de laatste dag van de algemene beschouwingen in de Eerste Kamer onderstreepte Kok gisteren dat hij volledig achter de voorstellen van Van Aartsen staat. Wel is er met het kabinet te discussiëren over “modaliteiten”.

Kok zei dit vooravond van het debat vandaag in de Tweede Kamer over het voorstel van Van Aartsen om de varkensstapel met 25 procent in te krimpen. De steun die Van Aartsen afgelopen zomer nog voor dit plan genoot, bleek de afgelopen dagen te zijn afgebrokkeld. Van de coalitiepartijen staat alleen D66 nog achter de minister. Zijn eigen partij, de VVD, wil dat varkenshouders die investeren in milieuvoorzieningen en dierenwelzijn, soepeler worden behandeld. De PvdA wil met een eigen alternatief komen. Vanmorgen hebben de coaltiepartijen tevergeefs gezocht naar een compromis.

De premier weersprak in de Eerste Kamer verder de opvatting van VVD-fractievoorzitter Ginjaar dat de invoering van een correctief referendum (waarbij burgers parlementaire besluiten kunnen terugdraaien) kan leiden tot een uitholling van de democratie. “Het voorstel fungeert juist als een, weliswaar beperkte, maar belangrijke aanvulling daarop”, aldus Kok.

De VVD-senatoren blijven grote bezwaren houden tegen het referendum. Daardoor is onzeker of het in de Eerste Kamer voldoende steun krijgt. “Wij erkennen in deze niet het primaat van de Tweede Kamer. Een wijziging van de grondwet is zó belangrijk, dat de inhoud voorop behoort te staan”, aldus Ginjaar. Invoering van het correctief referendum, een van de 'kroonjuwelen' van D66, is goedgekeurd door de Tweede Kamer.

Kok kondigde in de Eerste Kamer verder aan dat het kabinet gaat bekijken hoe de spiraal van “zinloos geweld” doorbroken kan worden. Hij reageerde positief op een VVD-voorstel voor een “task-force” tegen straatgeweld. Volgens de premier kunnen, behalve de betrokken bewindslieden, ook burgers en organisaties daarbij worden betrokken. Hij sprak eens te meer zijn afschuw uit over de recente uitbarstingen van geweld op straat, waarbij bij vechtpartijen enkele doden zijn gevallen. “Ik deel de ongerustheid”, zei hij. “Blijkbaar is de drempel voor dat geweld steeds lager geworden.” Maar het is voor de premier nog maar de vraag of het geweld helemaal uitgeroeid kan worden.

Kok kondigde verder een notitie aan, waarin de regering zal aangeven hoe zij wil omgaan met de problemen van politieke partijen om voldoende volksvertegenwoordigers te recruteren. Door de dalende ledenaantallen wordt het voor de partijen steeds moeilijker geschikte kandidaten te vinden. “Dat kan de werking van de parlementaire democratie aantasten”, aldus Kok, die verwacht dat de notitie begin volgend jaar af is.