Helter Skelter strijkt neer in Amsterdam

Tentoonstelling: CA 90001-185. T/m 7/12 in W139, Warmoesstraat 139, Amsterdam. Open: wo t/m zo 12-18u.

Op 21 en 28 nov en 5 dec is in W139 een door Diana Thater samengesteld videoprogramma te zien met werk van Californische kunstenaars.

Afgelopen zomer exposeerden twintig Nederlandse hedendaagse kunstenaars op zeven verschillende locaties in Los Angeles onder de titel Booster Up Dutch Courage. Erik Wesselo, een van de deelnemers, toonde zijn moed in een filmloop waarin hij vastgeklampt aan een wiek van een windmolen door het beeld schiet.

Volgens Theo Tiggelaers, directeur van het organiserende kunstenaarsinitiatief W139 uit Amsterdam, zijn de tentoonstellingen die daar in het kader van L.A. International werden gehouden, succesvol verlopen en hebben verschillende kunstenaars er aanbiedingen aan overgehouden.

Wesselo heeft na atelierbezoeken in Los Angeles nu eenentwintig Amerikaanse kunstenaars uitgenodigd om bij W139 te komen exposeren. Wat de groep bindt is de gemeenschappelijke postcode van hun adressen: CA 90001-185. Deze postcode, waarachter overigens geen artistieke buurt schuilgaat, is tevens de titel van de tentoonstelling die in twee grote zalen museaal is ingericht met objecten, installaties, foto's en schilderijen.

Veelzeggender dan de cijfer- en lettercombinatie van de postcode is dat men deze Californische kunstenaars ook wel rekent tot de Helter-Skelter-generatie. “Zij belichten de donkere kanten van het moderne leven waarvan Charles Manson, sekteleider, het symbool is.” De kunstwerken variëren van imposante, realistische schilderijen, geschilderd in de beste Amerikaanse tradities (Patty Wickman) tot wandsculpturen die bestaan uit een bundel knipperende kerstboomlampjes verbonden aan een slang die lucht blaast in de vloeistof van een fles, gemaakt door Terry Friedman.

Tot de Helter Skelter-generatie behoren ook Steve Hurt, die een serie tijdschriftomslagen naschilderde in de geest van Pop-Art, en Courtney Hayes, die onder meer een psychedelisch doek maakte van de kosmos of de zeebodem. In de objecten zijn veel kunststofmaterialen verwerkt. Een mooi voorbeeld van ontroerende eenvoud is de uit lappen blauw dekzeil gevormde ruimte, waarin Jason Rogenes met een compositie van kant-en-klare witte piepschuim vormen rond een TL-buis op de meest simpele manier een ruimtestation heeft verbeeld.

Van Liz Young (sterrenbeeld: ram) is een installatie te zien, die van de buitenwereld is afgeschermd met doorschijnende oudroze vitrage. De wanden heeft Young behangen met naar jeugdfoto's nageschilderde zelfportretten. De vloer, bestaande uit houten vloerdelen, is gebrandmerkt met woorden als 'egotistic, impatient, arrogant, eager en vital', karakterschetsen ontleend aan haar horoscoopbeeld.

Tijdens de opening voerde Young, die sinds haar achttiende in een rolstoel zit, een performance op in haar installatie. Gezeten in een oude fauteuil las ze voor uit haar bundel Sorry. Een fragment: “Sorry I smoked cigarettes. Sorry I thought I had to do it. Sorry it made me sick. Sorry I kept doing it.” Erg Helter-Skelter lijken de woorden en beelden van Young niet, de techniekomschrijving van haar zelfportretten daarentegen wel: 'artist's blood on canvas.' Maar de soep wordt nooit zo heet gegeten als zij wordt opgediend. Haar bloed, bloedrood kan je de kleur inmiddels niet meer noemen, eerder Rembrandtesk bruin, is op verschillende dik ingeschilderde gedeelten gaan craqueleren net zoals een vertrouwd schilderij uit de oude doos.

    • Mark Peeters