Funshoppen aan de Maas

Komend weekeinde wordt de Rotterdam Funshoppinggids ten doop gehouden, deel 6 in een serie boekjes over bijzondere, gekke en anderszins opvallende winkels in grote steden. Belangrijke vraag: biedt Rotterdam wel 'fun' op winkelgebied? Hans Moll ging op onderzoek uit en formuleerde een definitie voor het begrip funshopper: een verzamelaar van onnodige bezittingen die het liefst door het gat in zijn hand naar de wereld kijkt.

Wat is funshoppen? Die vraag kan het beste worden beantwoord door de partner van de funshopper. Wie thuis de toon kent van totale verbijstering waarmee een aanschaf wordt becommentarieerd, behoort waarschijnlijk tot de categorie verzamelaars van vaak dure en altijd onnodige bezittingen. Voor deze mensen bestaat sinds enige tijd de ultieme inspiratiebron: de funshoppinggids.

Dit weekeinde wordt de Rotterdam Funshoppinggids ten doop gehouden, deel 6 in een serie die tot nu toe Amsterdam, Utrecht, Den Haag, Arnhem/Nijmegen, Maastricht en Groningen besloeg. Betekent dat dat Rotterdam - door niet-Rotterdammers toch niet onmiddellijk geassocieerd met fun - voor de funshopper tegenwoordig een omweg waard is? Alleen eigen onderzoek kan uitsluitsel bieden.

Volgens de nieuwe gids telt Rotterdam honderdvijfendertig funshops: ondernemingen die “niet op elke straathoek te vinden zijn” of iets heel bijzonders verkopen. Na een dag window-shoppen in Rotterdam, en een paar versleten zolen verder, heb ik slechts twintig procent van de in de gids vermelde 'bijzondere, leuke en unieke' winkels kunnen bezoeken, danwel een vluchtige blik in de etalage kunnen werpen. Conclusie: alles is er, maar het ligt ver uiteen en na tien kilometer lopen is de fun er wel een beetje af.

Het imago dat Rotterdam aankleeft is, ook volgens auteur Karin Kornelius van De Rotterdam Funshoppinggids, dat die stad 'het' niet heeft. 'Het' is niet te benoemen, maar zeker is dat er in Amsterdam een hoop van is. “In Amsterdam is de creativiteit extremer”, zegt Kornelius. “Maar Rotterdam heeft 'het' wel degelijk, alleen meer verspreid en verstopt dan in Amsterdam. In Rotterdam moet je de weg weten.”

Karin Kornelius (28) en Bibi Zehl (32) wandelden maandenlang door Rotterdam, spraken met winkeliers en probeerden, zoals ze dat eerder deden voor Den Haag, “de sfeer van de stad” vast te leggen. Vervolgens nodigden zij de ondernemers, die 'het' huns inziens hebben, uit om zich à ƒ 1.195 (inclusief duizend losse pagina's foldermateriaal) in de gids te laten opnemen.

De funshoppinggidsen zijn gemaakt volgens een strak stramien. Eén winkel per pagina, linksboven een summiere plattegrond met de aanduiding waar de winkel ongeveer ligt, naast een fraaie kleurenfoto van de winkel de openingstijden, daaronder meestal een pakkend citaat en een korte, persoonlijke omschrijving van het gebodene. Soms is dat een beknopte historie: 'Nic Nic is begonnen als hobby'. Vaak een bejubeling van het assortiment: 'de mooiste' schalen/lampen/muziekinstrumenten. Van vrijwel alle ondernemers is een speelse foto in zwart-wit afgedrukt. De winkeliers prijzen zelf hun waren aan. Dankzij formule en opmaak leest de gids echter niet als een obligaat advertentieblaadje. De gidsen wekken, zoals bij een goed kookboek, lust op. Kooplust in dit geval.

Ruim voor verschijning zorgt de gids al voor scheve ogen onder winkeliers in de havenstad. Beroepsnijd en jaloezie borrelen op wanneer de funshoppinggids ter sprake komt. Zo vindt de verkoper van America Today - die niet in de gids staat, en waar ik mijn verzameling hoofddeksels verrijk met een zwarte fleecepet (ƒ 29,95) - dat zijn winkel helemaal thuishoort in de funshoppinggids. Dit in tegenstelling tot de belendende handel in reisartikelen en lederwaren, 'Bagstore', die wèl in de gids staat. Hij vindt de uitstraling van de tassenwinkel, vergeleken met zijn eigen negotie, een beetje suffig. “Onbegrijpelijk dat Bagstore erin staat.”

Onbegrip ook, droefenis zelfs bij boekhandel Van Gennep: “Waarom staat boekhandel Donner wel in de gids en wij niet, terwijl wij echt een heel bijzonder aanbod hebben?” Bij de Witte Tandenwinkel heerst eveneens verbazing, maar dan over het feit dat deze winkel er wèl in staat. De verkoper: “Wij zijn niet zozeer een funshop als wel een speciaalzaak”. Inderdaad roepen de eindeloze rijen tandenborstels, tandpasta's, flesjes mondwaters, kilometers flosdraad en gemene splinters voor tussen de tanden weinig associatie met fun op.

Sommige speciaalzaken hebben een pre boven 'generalisten', zo verklaart Kornelius de keuze van winkels als Donner. “Daar móét je zijn voor vrijwel alle specialisaties op boekgebied. Zoiets geldt ook voor de Bagstore en de Witte Tandenwinkel.” Kornelius beaamt dat de criteria om uitgenodigd te worden tot de gids niet “heel strak” zijn te formuleren. Na enig peinzen: “Misschien dat we Van Gennep toch hadden moeten opnemen.”

Specialisme is één, gek of uitzonderlijk is een ander criterium om gevraagd te worden voor de funshoppinggids. Zoals de keramiste Tineke van den Broek, die een winkel/atelier heeft waarin zij kikkers verkoopt, in alle vormen en maten, of Danny de Cactus met, inderdaad, uitsluitend cactussen. Ook wie een ambachtelijke stiel te gelde probeert te maken, scoort hoog in de funshoppinggidsen. De gids telt onder meer een stoffeerder, een tassenmaker en een glasblazer.

Er zijn ook ondernemers die weliswaar in de funshoppinggids passen, maar er onder geen beding in willen staan, zoals Dille en Kamille, gespecialiseerd in 'landelijk' aandoend porselein, glas- en aardewerk. De winkel zou uitstekend in de gids passen, beaamt Kornelius. Ze zijn ook gevraagd, maar volgens een van de verkoopsters wilde Dille en Kamille niet naast een condomerie staan in de gids.

Ook andere ondernemers blijken allerminst gecharmeerd de se trouver ensemble. Patricia, van de gezelschapspelen-winkel, betreurt het naast Dump 2000 te staan. Zij zegt dat haar zaak zich van andere, waaronder de dumpwinkel, onderscheidt door de geboden 'service' en de kennis van zaken. Dump 2000 is gespecialiseerd in militaria, outdoor- en popartikelen, en een absolute must voor wie op zoek is naar een schilderij van een dobermannpinscher of een rottweiler, aan vervanging toe is van zijn metaaldetector danwel het nieuwste model kruisboog aan zijn collectie wil toevoegen. De verkoper spreekt met liefde en kennis van zaken over de honderden kilo's vlijmscherp staal dat in rekken achter glas hangt.

Aan het slot van het funshop-onderzoek Rotterdam ben ik een kleine veertig gulden armer. In de trein terug naar huis tel ik mijn veroveringen: een plastic 'kijkdoosje' met vergrootglaasje als deksel, waar nu een dood vliegje in zit (gekocht bij De Zonnewijzer); zes afgeprijsde interdental borsteltjes (Witte Tandenwinkel) en een zwarte pet van polarfleece-200 (America Today). Een karige vangst vergeleken met een dagje shoppen in Amsterdam. Voor de echte funshopper, die graag door het gat in zijn hand naar de wereld mag kijken, is Amsterdam nog steeds een onovertroffen paradijs: alles wat niet nodig is, is er in alle prijsklassen ruim voorradig. Na een recent middagje funshoppen in Amsterdam bestond de buit uit een fraaie ballpoint die ik niet nodig heb, het zoveelste handige notitieboekje voor in de la met onbeschreven notitieboekjes, een bal met korrelige inhoud om hand- en onderarmspieren te trainen - absoluut noodzakelijk als aanvulling op knijpei, gripmaster, dyna-bee en kneedklei die ik al heb - en een etui van doorzichtig plastic waarvoor ik nog een functie moet bedenken. Moeiteloos bijeengegaard voor nog geen ƒ 50.

INFORMATIE

Winkels

Adressen en telefoonnummers van de genoemde en afgebeelde winkels: 1 Ophof Gezelschapspelen, Jonker Fransstr. 75, 010-2131745 (spelletjes)

2 My Sin, Pannekoekstr. 29a-31a, 4046568 (lingerie en erotische artikelen)

3 De Groene Passage, Mariniersweg 1-31, 2331933 ('natuurlijk' winkelcentrum)

4 Glaswerk, Halstr. 12, 4116021 (glasblazerij)

5 Dutch Art & Design, Binnenrotte 77, 2061986 (interieurwinkel annex theesalon)

6 El Totem, Meent 133, 4046840 (Mexicaanse handwerkskunst)

7 America Today, Westewagenstr. 66/68, 2132233 (kleding)

8 Dille en Kamille, Korte Hoogstr. 22, 4113338 (landelijk porselein en aardewerk)

9 Dump 2000, Korte Hoogstr 9/A, 4112934 (buitensportartikelen, militaria)

10 Zonnewijzer, Korte Hoogstr. 26, 4135495 (kinderspeelgoed)

11 Bagstore, Passage 22, 2810087 (reisartikelen en lederwaren)

12Donner Boeken, Lijnbaan 150, 4132070 (boeken)

13Boekhandel Van Gennep, Oude Binnenweg 131/B, 4330592 (boeken)

14 Witte Tandenwinkel, Nieuwe Binnenweg 62, 4360860 (mondhygiëne)

Funshoppinggidsen

Door ƒ 15,00 over te maken op gironummer 4934553, t.n.v. Made on Earth, Amsterdam, zijn Funshopgidsen te bestellen van: Amsterdam, Utrecht, Den Haag, Arnhem/Nijmegen, Maastricht, Groningen en Rotterdam. De gidsen zijn ook in veel boekhandels te koop.

Tel. Made on Earth 020-5963589

Tel. Kornelius Uitgeverij 070-3456872

    • Hans Moll