'Vertrek als minister'; 'Gedeeltelijk ontslag' van Tsjoebais

MOSKOU, 19 NOV. De drijvende kracht achter de hervorming van de Russische economie, Anatoli Tsjoebais, krijgt ontslag als minister van Financiën. Hij blijft echter aan als eerste vice-premier. Dat hebben de fractievoorzitters van de belangrijkste politieke partijen in Rusland vanmorgen van premier Viktor Tsjernomyrdin vernomen.

De beperking van de bevoegdheden van de door de communisten gehate 'superminister' Tsjoebais lijkt onderdeel van een afgelopen nacht bereikt compromis tussen het Kremlin en het parlement, de Doema: de ontwerpbegroting voor 1998 komt vrijdag volgens plan aan de orde, maar zal niet door Tsjoebais worden verdedigd. Dat doen premier Tsjernomyrdin en Vladimir Petrov, de vice-minister van Financiën.

Doema-voorzitter Gennadi Seleznjov, een van de leiders van de communisten, sprak vanmiddag de verwachting uit dat een meerderheid in het parlement geen genoegen neemt met een 'gedeeltelijk ontslag' van de fel omstreden Tsjoebais. Hij bevestigde wel dat de begroting vrijdag wordt behandeld, ook als Tsjoebais aanblijft als vice-premier. Dinsdag stelde een groep radicale afgevaardigden het vertrek van Tsjoebais als voorwaarde om het krappe budget voor volgend jaar goed te keuren.

In een brief aan president Jeltsin eisten 64 Doema-leden dinsdag het hoofd van de markthervormer omdat hij “de economie vernietigt en de arbeiders berooft”. Een niet-bindende resolutie van dezelfde strekking komt vandaag in de Doema in stemming.

Het door communisten beheerste parlement ruikt bloed, nu de in Rusland alom gehate Tsjoebais in opspraak is geraakt. Samen met zijn bondgenoten, die allen een belangrijke rol hebben gespeeld bij de verkoop van staatsbedrijven, heeft hij een nog niet gepubliceerd boek geschreven over de privatisering, waarvoor een uitgever voorschotten van 175.000 gulden per persoon betaalde. Dat bedrag wordt alom beschouwd als exorbitant en de openbaar aanklager onderzoekt inmiddels of deze bedragen verkapte steekpenningen zijn, betaald door een grote bank die bij de veilingen van staatsbezit vaak als winnaar uit de bus kwam.

President Jeltsin onthief het afgelopen weekeinde al drie collega-auteurs van tsjoebais uit hun overheidsfuncties, maar spaarde Tsjoebais zelf. In het Westen geldt hij als de beste bewaker van Ruslands liberale economische koers, samen met zijn collega als eerste vice-premier, Boris Nemtsov. Een ontslag van Tsjoebais zou negatieve gevolgen kunnen hebben voor de financiële markten in Rusland en het hervormingsgezinde imago van de Russische regering. Jeltsins woordvoerder waarschuwde de Doema-leden gisteren nog hun oppositie tegen Tsjoebais niet te ver door te voeren. “Denk eraan, het is hopeloos om je tot de Russische president te wenden in termen van eisen en ultimatums”, zo zei de presidentiële woordvoerder.

In een vraaggesprek met het vanmorgen verschenen weekblad Argoementi i Fakti zei Tsjoebais zelf verbaasd te zijn dat president Jeltsin zaterdag weigerde zijn ontslagaanvraag te accepteren. “Ik verdien het niet dat de president mij zo goed behandelt', zei hij.