Sterke man

Zelden ben ik het zo oneens geweest met een krantenartikel als met 'Geef koningin meer invloed' (11 november). Met de vaststelling van dr. Ankersmit dat de staat chaotische, klungelende en breinloze trekken vertoont kan ik het zeer eens zijn. Met zijn analyse van de oorzaken hiervan, namelijk dat de representatieve democratie niet in staat zou zijn om het functioneren van de staat in het politieke debat te betrekken en dus geen zelfreinigend heeft, kan ik het niet eens zijn.

Nog minder ben ik het eens met zijn oplossing, om dan maar de koning meer invloed te geven.

In de beschouwing van Ankersmit worden in één kort zinnetje alle politici en ambtenaren van hun verantwoordelijkheid voor het functioneren van de staat ontslagen. Hen verantwoordelijk stellen zou primitief en contraproductief zijn. Waar hebben we dit soort argumenten eerder gehoord? 'Het systeem is fout en het arme individu kan er niets aan doen dat hij zo reageert in zo'n verrot systeem'.

Natuurlijk kun je niet politici en ambtenaren individueel verantwoordelijk houden voor de toestand waarin de Nederlandse staat zich thans bevindt. Maar als 'beroepsgroep' moeten de politici en hogere ambtenaren toch verantwoordelijk worden gehouden voor: a) het gebrek aan doelgericht management bij de overheid; b) het gebrek aan en de chaos met betrekking tot de financieële verantwoording bij de overheid; c) het gebrek aan daadkracht bij de overheid; en d) diverse van de overige ellendige dingen zoals door Ankersmit opgesomd.

De voorgestelde oplossing “dat de koningin met een soort van versterkt kabinet de staat moet gaan redden” komt een beetje lachwekkend over. Het doet ook denken aan een roep om een 'sterke man'. Mijn oplossing zou zijn dat 'de politiek' op straffe van het uiteindelijk verdwijnen van de democratie, haar zelfreinigend vermogen versterkt. Meer streven naar reële invloed op het beleid in plaats van het botte streven naar macht. Meer streven naar langetermijn-oplossingen voor maatschappelijke problemen in plaats van het cultiveren van problemen door politiek gemillimeter dat meer radicale oplossingen in de weg staat.

Kortom normen en waarden, die men vanuit de politiek de samenleving wil toeschreeuwen, voor eigen gebruik definiëren en toepassen, en naleving in eigen kring eisen. Dat is natuurlijk autoritair maar zo werkt het nu eenmaal. In plaats van de koningin op te roepen voor de positie van sterke man zouden we van de politieke kaste zelf eens wat meer (morele) kracht mogen verwachten.