Ruim 13.000 banen weg in varkenssector

BRUSSEL, 18 NOV. Het wetsvoorstel van minister Van Aartsen (Landbouw) om het aantal varkens in Nederland vanaf het jaar 2000 met een ongeveer een kwart terug te brengen zal ruim dertienduizend banen gaan kosten. “Een triest gegeven, maar zonder een herstructurering zou de sector naar de barrebiezen zijn gegaan”. Dit zei Van Aartsen gisteren tijdens een presentatie van de Wet herstructurering varkenshouderij in Brussel.

Volgens het voorstel van Van Aartsen moet de varkensstapel in twee fases fors worden ingekrompen. Vanaf volgend jaar krijgen de boeren varkensrechten voor 85 procent van de dieren die ze in 1996 op hun bedrijf hadden. Vervolgens zal de overheid van 1 januari 2000 nog eens maximaal 10 procent van die rechten gaan opkopen. De omvang van de varkensstapel, die nu 14,6 miljoen dieren bedraagt, zal dan worden teruggebracht tot ongeveer elf miljoen dieren.

Varkenshouders die rechten willen kopen van andere bedrijven zullen aan de eisen van 'het bedrijf van de toekomst' moeten voldoen. Een dergelijk bedrijf moet onder meer garanties bieden aan de dieren op het gebied van welzijn, milieu en gezondheid.

Bovendien kunnen de varkensrechten-nieuwe-stijl niet langer van het ene dichtbevolkte varkensgebied naar het andere worden overgeheveld.

De directe aanleiding voor de herstructurering van de varkenshouderij is volgens Van Aartsen het uitbreken van de varkenspestcrisis in Nederland. “We moeten een forse stap zetten naar een duurzame sector, waarvoor draagvlak is in de maatschappij.” De minister benadrukte dat er sprake zal zijn van een “sociaal verantwoorde vorm van warme sanering”. Boeren die hun bedrijf zullen moeten opgegeven kunnen de aan hen toegekende varkensrechten verkopen. “De blijvers betalen aan de wijkers”, aldus de minister.

De overheid stelt ook een herstructureringsfonds van 475 miljoen gulden beschikbaar voor de sanering. Omdat het boerenbedrijfsleven in haar plannen uitgaat van een fonds van 1 miljard gulden liep volgens de minister de dialoog tussen hem en de boeren vast. Van Aartsen: “Extra geld is er niet.”

Het staat volgens minister Van Aartsen vast dat “velen hun werk op zullen moeten geven”. De minister: “Dat is een triest gegeven, maar door zelf in te grijpen voorkomen we een kille sanering. Varkenshouders kunnen hun varkensrechten verkopen. De sector zou zonder een herstructurering verpieteren.” De minister gaat uit van een verlies van tussen de dertienduizend en de vijftienduizend banen.

Van Aartsen wil varkenshouders die met hun bedrijf gaan stoppen op korte termijn duidelijkheid geven over de vergoeding die zij kunnen krijgen van de overheid. De minister komt mogelijk binnen een aantal weken met een voorstel voor een opkoopregeling.

De opkoopregeling is rechtstreeks van invloed op de opgelegde vermindering van het aantal varkens. Hoe meer varkenshouders hun bedrijf vrijwillig willen saneren, hoe minder andere varkensboeren moeten inleveren in het jaar 2000 als de overheid maximaal 10 procent van de varkensrechten opkoopt.

Voorts zal de heffing die de boeren per varken moeten betalen, nu tien cent, worden verhoogd naar 11,50 per dier.

De opbrengst van de heffingen zal worden gestort in een fonds waaruit in de toekomst catastrofes zoals de varkenspest betaald moeten worden. Het is de bedoeling dat er ongeveer honderd miljoen gulden in het fonds terecht komt.

    • Koen Greven