Idee VS: Irak mag meer olie verkopen

WASHINGTON/BAGDAD, 18 NOV. De Verenigde Staten zijn eventueel bereid Irak een grotere hoeveelheid olie te laten verkopen in het kader van het 'olie-voor-voedsel'-akkoord tussen de VN en Irak, om president Saddam Hussein aan te moedigen in te binden in de crisis over de wapeninspecties van de VN.

Dat hebben Amerikaanse functionarissen in het gezelschap van minister van Buitenlandse Zaken Madeleine Albright gisteren in Islamabad bekendgemaakt. De Iraakse VN-ambassadeur, Nizar Hamdoon, wees de Amerikaanse suggestie echter meteen van de hand. Volgens hem komt dit idee in geen enkel opzicht tegemoet aan de Iraakse eisen dat de Amerikaanse “dominantie” over de wapeninspecteurs wordt beëindigd en een strak tijdschema voor opheffing van het VN-embargo tegen Irak wordt opgesteld.

Tegelijkertijd liet Washington weten te overwegen zijn militaire aanwezigheid in het Golfgebied uit te breiden, mogelijk met Stealth-vliegtuigen en B-1 of B-52 bommenwerpers. President Clinton onderstreepte nog eens dat hij probeerde “deze kwestie vreedzaam te regelen”. “Maar onze diplomatieke inspanningen moeten worden gesteund door ons sterke militaire vermogen”, aldus Clinton.

Amerikaanse functionarissen onderstreepten dat ze niet onderhandelen met Irak, dat drie weken geleden de huidige crisis ontketende door Amerikaanse VN-inspecteurs de wacht aan te zeggen. Minister van Defensie William Cohen zei dat Irak geen enkel 'lokkertje' wordt geboden zolang het de wapeninspecteurs van UNSCOM niet ongehinderd aan het werk laat gaan. Na de daadwerkelijke uitwijzing van de Amerikanen haalden de VN vorige week alle UNSCOM-inspecteurs uit Irak terug.

Volgens Amerikaanse zegslieden in Islamabad heeft Washington nog geen beslissing genomen, maar worden “ideeën onderzocht” samen met de Franse en Britse bondgenoten. Ook in Islamabad wordt onderstreept dat er niet wordt onderhandeld over resoluties van de VN met Irak, want “daarover kan niet worden onderhandeld”. Dat betreft met name de eis tot geleidelijke opheffing van de VN-sancties, waartoe volgens resolutie 687 slechts na de ontmanteling van alle Iraakse massa-vernietigingswapens kan worden besloten.

Resolutie 986 van de Veiligheidsraad stelt Irak in staat elk half jaar voor 2 miljard dollar olie te exporteren om daarvoor met name levensmiddelen en medicijnen voor de Iraakse bevolking aan te schaffen. Aan het begin van de crisis werd in Parijs al gesuggereerd dat verhoging van dat bedrag mogelijk een uitweg uit de crisis zou bieden. Albright heeft het afgelopen weekeinde gezegd dat Frankrijk en Rusland hun invloed in Bagdad zouden moeten aanwenden om Saddam tot rede te brengen. Het Amerikaanse voorstel zou daarbij als wisselgeld kunnen dienen. (Reuters, AFP, AP)