'Vijf wijzen' vegen vloer aan met Duits beleid

BONN, 17 NOV. De gezaghebbende commissie van 'Vijf Wijzen' heeft in Duitsland de vloer aangeveegd met de financiële politiek van dat land. De vijf economische experts noemen het beleid “richtingloos”. Ook waarschuwen zij scherp voor “boekhoudkundige trucs” om aan de criteria voor de euro te kunnen voldoen.

“Als regeringsleiders de toetredingseisen voor de euro te royaal interpreteren, raakt de politiek in een geloofwaardigheidscrisis waarvan de gevolgen niet te overzien zijn”, schrijven de vijf economen in hun jaarlijkse rapport over de economische en financiële ontwikkeling in de Bondsrepubliek.

De vijf onafhankelijke specialisten menen dat de criteria voor de euro beslist niet ruim mogen worden uitgelegd. “De financieel-politieke voorwaarden moeten duurzaam worden vervuld. Het is ongepast dat in sommige landen wordt gegrepen naar boekhoudkundige trucs of naar eenmalige maatregelen om de begroting uitsluitend in het peiljaar 1997 te ontlasten”, menen de experts. Op grond van de economische resultaten in dit jaar wordt volgend voorjaar bekeken welke landen in aanmerking komen voor de monetaire unie.

De vijf economen kritiseren impliciet de aanvullende begroting, die minister Theo Waigel van Financiën (CSU) vorige week presenteerde als gevolg van extra tegenvallers. Mede door de hoge werkloosheid incasseert de staat dit jaar 6,7 miljard en volgend jaar 9,5 miljard mark minder. Net als bij de oorspronkelijke begroting voor 1997 en 1998, die in juli werd goedgekeurd, worden de tegenvallers weggewerkt met eenmalige opbrengsten uit onder meer verkoop van staatsbelangen.

Ook de belofte om de solidariteitstoeslag (voor de wederopbouw van Oost-Duitsland) met ingang van 1998 twee procent te laten dalen wordt uitsluitend gefinancierd via verhoging van de schuldenlast. “Dit heeft het uitzicht op een netto-belastingverlichting niet geloofwaardiger gemaakt”, schrijven de Vijf Wijzen.

Evenals vorig jaar wordt de financiële politiek in Duitsland steeds “raadselachtiger”, stellen de experts vast. Het beleid heeft de kracht verloren om de noodzakelijke structurele hervormingen op het gebied van uitgaven en inkomsten door te zetten. De financiën zijn dit jaar nog dieper in een neerwaartse spiraal geraakt als gevolg van hoge uitgaven, stijgende sociale lasten en een slinkende belastingbasis. De Vijf Wijzen verwachten voor 1998 drie procent economische groei. Deze zal de werkloosheid van 4,5 miljoen niet verminderen. De situatie op de arbeidsmarkt “blijft dramatisch”.